Kişniş
Coriandrum sativum
T Geleneksel kullanımHem tohumu hem yaprağı kullanılan bir baharattır. Tohumu hazımsızlık, gaz ve şişkinlikte geleneksel kullanılır; kan şekeri etkisi yalnız hayvanlardadır.
Görsel: Herbadex Botanik Stüdyosu · Özel Üretim
İçindekiler
Kısaca
Kişniş (Coriandrum sativum), yaprağı ve tohumu kullanılan bir maydanozgil bitkisidir. Tohumun uçucu yağı büyük oranda linalool içerir. Alman Komisyon E, kişniş tohumunu hazımsızlık, gaz ve iştahsızlıkta kabul etmiştir. Kan şekeri ve kolesterol düşürücü etkileri hayvan çalışmalarında gösterilmiştir; insanda yeterli veri yoktur.
Güncelleme: 15 Ekim 2026
ℹ Bu kayıt için resmi EMA monografı bulunmadığından standart farmakognozi kaynakları ve klinik literatür özetinden derlenmiştir.
Ne işe yarar?
T Geleneksel kullanım
Geleneksel kullanım: Klinik deney kanıtı aranmaksızın en az 30 yıllık belgelenmiş güvenli geleneksel kullanıma dayanır.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Hazımsızlık, gaz, şişkinlik ve iştahsızlıkta geleneksel olarak kullanılır. [1]
C Laboratuvar / hayvan verisi
Laboratuvar / hayvan verisi: Yalnızca laboratuvar (hücre) veya hayvan deneylerine dayanır; insanlarda klinik kanıtı yoktur.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Hayvan çalışmalarında kan şekeri ve kolesterolü düşürücü etkiler görülmüştür. [1]
Nasıl kullanılır?
Güvenlik ve etkileşimler
- Yemeklerde baharat olarak kullanılan miktarlar genellikle güvenlidir; yoğun ekstre ve takviyeler için bu geçerli değildir.
- Maydanozgil (kereviz, rezene, anason) alerjisi olanlar dikkatli olmalıdır.
İlaç etkileşimi
| İlaç / madde | Etkisi | Ciddiyet |
|---|---|---|
| Diyabet ilaçları (yoğun ekstre) | Kan şekerini ek olarak düşürebilir (hayvan verisi). [1] | Hafif |
Yan etkiler
- Nadiren alerji, ciltte güneşe duyarlılık
⚕ Ne zaman doktora başvurmalı?
- Yüksek ateş, nefes darlığı veya iltihaplı/kanlı balgam gelişirse
- Şikâyetler 1–2 hafta içinde düzelmez veya kötüleşirse
- Şiddetli karın ağrısı, sarılık, döküntü veya alerjik reaksiyon görülürse
Biliyor muydun?
Kişniş yaprağının bazı insanlara sabun gibi gelmesinin genetik bir nedeni vardır. [1]
Sık sorulan sorular
Kişniş yaprağı neden bazılarına sabun gibi gelir?
Bu, aldehitleri algılayan koku reseptörlerindeki genetik farklılıkla ilişkilidir.
Kişniş tohumu gaza iyi gelir mi?
Geleneksel olarak kullanılır ve Komisyon E tarafından kabul edilmiştir; klinik çalışmalar sınırlıdır.
Kişniş ağır metal atar mı?
Bu yaygın iddiayı destekleyen güvenilir insan çalışması yoktur.
Kaynaklar
- Trease and Evans Pharmacognosy (16th Edition)Elsevier Health Sciences · 2009
Kaynak Göster
Kişniş (Coriandrum sativum). Herbadex — Doğal Şifa Rehberi (2026). https://herbadex.com/tr/bitki/kisnis/
İlgili rehberler ve karşılaştırmalar
Benzer bitkiler
Kimyon
B Sınırlı klinik kanıtCuminum cyminum
Köfte ve baklagillerin vazgeçilmez baharatıdır. Küçük klinik çalışmalarda şişkinlik ve IBS belirtilerinde ve kilo kontrolünde hafif fayda görülmüştür.
Sumak
B Sınırlı klinik kanıtRhus coriaria
Ekşi ve kırmızı renkli bir baharattır. Küçük klinik çalışmalarda tip 2 diyabette kan şekeri ve kolesterolde hafif iyileşme bildirilmiştir.
Zeytinyağlı Kudret Narı
B Sınırlı klinik kanıtMomordica charantia
Kudret narının zeytinyağında bekletilmesiyle yapılan halk ilacıdır. Küçük çalışmalarda kan şekerinde hafif düşüş görülmüştür; ülseri onardığı gösterilmemiştir.
Defne Yaprağı
T Geleneksel kullanımLaurus nobilis
Yemeklere aroma katan Akdeniz baharatıdır. Hazımsızlık ve gazda geleneksel olarak kullanılır; kan şekeri üzerine etkisi yalnız küçük ön çalışmalardadır.
İsot
T Geleneksel kullanımCapsicum annuum
Urfa'ya özgü, güneşte terletilerek koyulaştırılan acı biberdir. Kapsaisin içerir; metabolizma ve iştah üzerine etkileri küçüktür.
Kajun Baharatı
T Geleneksel kullanımCapsicum annuum, Piper nigrum, Allium sativum
Acı biber, karabiber, sarımsak, soğan ve kekikten oluşan Louisiana usulü baharat karışımıdır. Yemeğe tat verir; etkisi içindeki baharatlardan gelir.
Aynı kullanım formundaki diğer bitkiler (Tohum)
Tohum →
Hayıt Tohumu
A Güçlü klinik kanıtVitex agnus-castus
Hayıt meyvesi kuru ekstresi adet öncesi sendromun (PMS) belirtilerinde destek olabilir; etki için 3 ay düzenli kullanım önerilir.
Keten Tohumu
A Güçlü klinik kanıtLinum usitatissimum
Keten tohumu bol suyla alındığında alışkanlık hâline gelmiş kabızlıkta dışkıyı yumuşatmaya yardımcı olabilir; yeterli sıvı alımı şarttır.
Çörek Otu
B Sınırlı klinik kanıtNigella sativa
Küçük çalışmalarda kan şekeri, kolesterol ve tansiyonda hafif düşüş görülmüş bir baharat tohumudur. Mutfakta kullanılan miktarlar güvenlidir.
Susam
B Sınırlı klinik kanıtSesamum indicum
Tahin ve simidin temel tohumudur. Sağlıklı yağ, protein ve lignan içerir; küçük çalışmalarda kolesterol ve tansiyonda hafif düşüş görülmüştür.
