Acı Çehre
Rhamnus cathartica
T Geleneksel kullanımAntrakinon içeren, çok güçlü bir müshil (laksatif) etkisi olan meyve tohumlarıdır. Yalnız ara sıra görülen kabızlıkta, kısa süreli ve düşük dozda kullanılır.
Görsel: Herbadex Botanik Stüdyosu · Özel Üretim
İçindekiler
Kısaca
Acı çehre, cehri ağacının (Rhamnus) olgun meyveleridir ve sinameki ile barut ağacı kabuğu gibi antrakinon türü uyarıcı laksatifler içerir. Geleneksel olarak kabızlıkta kullanılır; etkisi sert olabilir. Klinik çalışma yoktur ve aynı grup laksatiflerin uzun süreli kullanımı su ve potasyum kaybına yol açar.
Güncelleme: 15 Ekim 2026
ℹ Bu kayıt için resmi EMA monografı bulunmadığından standart farmakognozi kaynakları ve klinik literatür özetinden derlenmiştir.
Ne işe yarar?
T Geleneksel kullanım
Geleneksel kullanım: Klinik deney kanıtı aranmaksızın en az 30 yıllık belgelenmiş güvenli geleneksel kullanıma dayanır.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Ara sıra görülen kabızlıkta uyarıcı laksatif olarak geleneksel olarak kullanılır. [1]
Nasıl kullanılır?
Gıda
Yetişkinlerde gece yatarken 2–3 meyve bol suyla yutulur; en düşük etkili miktar kullanılır.
Miktar: Günde en fazla 1 kez
Süre sınırı: 1 hafta
[1]Güvenlik ve etkileşimler
Alt yaş sınırı: 12 yaş
Süre sınırı: 7 gün
- 1 haftadan uzun kullanılmaz; uzun kullanım bağırsak tembelliği, laksatif bağımlılığı ve potasyum kaybı yapabilir.
- Bağırsak tıkanıklığı, apandisit, Crohn hastalığı, ülseratif kolit, nedeni bilinmeyen karın ağrısı veya sıvı kaybında kullanılmaz.
- 12 yaş altındaki çocuklarda, gebelikte ve emzirmede kullanılmaz.
- Taze meyve kusma ve şiddetli ishale yol açabilir; yalnız kurutulmuş meyve kullanılır.
İlaç etkileşimi
| İlaç / madde | Etkisi | Ciddiyet |
|---|---|---|
| Kalp glikozitleri (ör. digoksin), ritim ilaçları | Potasyum düşüklüğü bu ilaçların etkisini ve yan etkilerini artırabilir. [2] | Ciddi |
| İdrar söktürücüler, kortikosteroidler, meyan kökü | Potasyum kaybını artırabilir. [2] | Orta |
Yan etkiler
- Karın krampı ve sulu dışkı
- Uzun kullanımda su ve elektrolit kaybı
- İdrarın kırmızımsı renk alması
⚕ Ne zaman doktora başvurmalı?
- Yüksek ateş, nefes darlığı veya iltihaplı/kanlı balgam gelişirse
- Şikâyetler 1–2 hafta içinde düzelmez veya kötüleşirse
- Şiddetli karın ağrısı, sarılık, döküntü veya alerjik reaksiyon görülürse
Biliyor muydun?
Acı çehre meyvelerinden geçmişte sarı ve yeşil boya da elde edilirdi. [1]
Sık sorulan sorular
Acı çehre zayıflatır mı?
Hayır. Laksatiflerin zayıflama amacıyla kullanımı tehlikelidir; kaybedilen ağırlık sudur ve potasyum kaybı kalp ritmini bozabilir.
Acı çehre ne kadar süre kullanılır?
En fazla 1 hafta ve yalnız gerektiğinde. Her gün laksatif gerekiyorsa kabızlığın nedeni araştırılmalıdır.
Acı çehre sinamekiyle aynı mı?
Farklı bitkilerdir ama benzer antrakinon maddeleri içerdikleri için etkileri ve riskleri benzerdir.
Kaynaklar
- ESCOP Monographs: The Scientific Foundation for Herbal Medicinal ProductsESCOP · 2019
- EFSA Compendium of Botanicals Reported to Contain Naturally Occurring Substances of Possible ConcernEFSA · 2022
Kaynak Göster
Acı Çehre (Rhamnus cathartica). Herbadex — Doğal Şifa Rehberi (2026). https://herbadex.com/tr/bitki/aci-cehre/
İlgili rehberler ve karşılaştırmalar
Benzer bitkiler
Karnıyarık Otu Kabuğu
A Güçlü klinik kanıtPlantago ovata
Karnıyarık otu kabuğu (psyllium) bol suyla alındığında kabızlıkta dışkıyı yumuşatmaya yardımcı olur; ilaçlarla arasında süre bırakılmalıdır.
Keten Tohumu
A Güçlü klinik kanıtLinum usitatissimum
Keten tohumu bol suyla alındığında alışkanlık hâline gelmiş kabızlıkta dışkıyı yumuşatmaya yardımcı olabilir; yeterli sıvı alımı şarttır.
Nane Yağı
A Güçlü klinik kanıtMentha × piperita
Mide-dirençli nane yağı kapsülleri İBS'de kramp, gaz ve karın ağrısına; alna sürülen nane yağı hafif gerilim tipi baş ağrısına yardımcı olabilir.
Sarı Kantaron
A Güçlü klinik kanıtHypericum perforatum
Sarı kantaron ekstresi hafif–orta depresif dönemlerde destek olabilir; ancak doğum kontrol hapı dahil birçok ilaçla ciddi etkileşime girer.
Sinameki
A Güçlü klinik kanıtSenna alexandrina
Ara sıra görülen kabızlıkta kısa süreli kullanılan uyarıcı bir laksatiftir. En fazla 1 hafta, 12 yaş altında, gebelikte ve emzirmede kullanılmaz.
Zencefil
A Güçlü klinik kanıtZingiber officinale
Toz kökü yolculuktan önce alındığında taşıt tutmasına bağlı bulantıyı önlemeye yardımcı olabilir; hazımsızlıkta da geleneksel olarak kullanılır.
Aynı kullanım formundaki diğer bitkiler (Tohum)
Tohum →
Hayıt Tohumu
A Güçlü klinik kanıtVitex agnus-castus
Hayıt meyvesi kuru ekstresi adet öncesi sendromun (PMS) belirtilerinde destek olabilir; etki için 3 ay düzenli kullanım önerilir.
Çörek Otu
B Sınırlı klinik kanıtNigella sativa
Küçük çalışmalarda kan şekeri, kolesterol ve tansiyonda hafif düşüş görülmüş bir baharat tohumudur. Mutfakta kullanılan miktarlar güvenlidir.
Kimyon
B Sınırlı klinik kanıtCuminum cyminum
Köfte ve baklagillerin vazgeçilmez baharatıdır. Küçük klinik çalışmalarda şişkinlik ve IBS belirtilerinde ve kilo kontrolünde hafif fayda görülmüştür.
Susam
B Sınırlı klinik kanıtSesamum indicum
Tahin ve simidin temel tohumudur. Sağlıklı yağ, protein ve lignan içerir; küçük çalışmalarda kolesterol ve tansiyonda hafif düşüş görülmüştür.
