Kil, Sabun & Diğer

Turna Yemişi

Vaccinium macrocarpon

B Sınırlı klinik kanıt

Turna yemişi (cranberry) ürünleri tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu riskini azaltabilir; mevcut enfeksiyonu geçirmez. Varfarin kullananlar danışmalı.

Karaciğer, Böbrek & İdrar
Turna Yemişi
GebelikDikkat
EmzirmeDikkat
ÇocukDikkat
İlaç etkileşimiEtkileşim bildirildi
⇄ Karşılaştır
İçindekiler

Kısaca

Turna yemişi, Kuzey Amerika kökenli ekşi bir meyvedir; meyve suyu, toz veya kapsül olarak kullanılır. 2023 Cochrane derlemesine göre turna yemişi ürünleri tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu geçiren kadınlarda, çocuklarda ve bazı tıbbi girişimler sonrasında enfeksiyon riskini muhtemelen azaltır. Mevcut bir enfeksiyonun tedavisi için önerilmez.

Kullanılan kısımlar: meyve
Öne çıkan bileşenler: Proantosiyanidinler (A tipi), Organik asitler

Güncelleme: 24 Ekim 2026

Kaynaklar ve araştırma sınırları aşağıda gösterilir. Bir kaynağın bulunması, her kullanımın klinik olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Ne işe yarar?

  • B Sınırlı klinik kanıt

    Sınırlı klinik kanıt: Sınırlı insan verisi vardır; küçük örneklem, yöntem sorunları veya tutarsız sonuçlar kesinliği azaltır. Her ürüne genellenemez.

    Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →

    2023 Cochrane derlemesine göre turna yemişi ürünleri, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu geçiren kadınlarda belirti veren enfeksiyon riskini muhtemelen yaklaşık dörtte bir azaltır; çocuklarda ve tıbbi girişim sonrası duyarlı kişilerde de risk azalmıştır. Yaşlılarda kullanımını destekleyen kanıt yoktur. [2][1]

Nasıl kullanılır?

Gıda

Meyve suyu, toz veya kapsül olarak alınır. Çalışmalarda farklı ürünler kullanılmıştır; kaynaklarda doğrulanmış tek bir miktar belirtilmemiştir.

[1]

Güvenlik ve etkileşimler

  • Mevcut idrar yolu enfeksiyonunu geçirmez; yanma, sık idrara çıkma, ateş veya yan ağrısında doktora başvurun.
  • Varfarin kullanıyorsanız turna yemişi ürünlerine başlamadan önce doktorunuza danışın; etkileşim kanıtları çelişkilidir.
  • Gebelikte ve emzirmede gıdadaki miktarlar güvenli görünmektedir; daha yüksek miktarlar (takviye) için kanıt yetersizdir, doktora danışın.
  • Çok yüksek miktarlar, özellikle küçük çocuklarda, mide bulantısı ve ishale yol açabilir.
  • “Kızılcık” adı Türkiye'de farklı bir meyveyi (Cornus mas) de anlatır; ürün etiketinde Vaccinium macrocarpon (cranberry) yazdığından emin olun.
[1]

İlaç etkileşimi

İlaç etkileşimi
İlaç / maddeEtkisiCiddiyet
VarfarinEtkileşim kanıtları çelişkilidir; kanama riski değişebilir. Kullanmadan önce doktorunuza danışın ve INR izleminizi aksatmayın. [1]Orta

Yan etkiler

  • Çok yüksek miktarlarda mide rahatsızlığı ve ishal (özellikle küçük çocuklarda)

⚕ Ne zaman doktora başvurmalı?

  • Yüksek ateş, nefes darlığı veya iltihaplı/kanlı balgam gelişirse
  • Şikâyetler 1–2 hafta içinde düzelmez veya kötüleşirse
  • Şiddetli karın ağrısı, sarılık, döküntü veya alerjik reaksiyon görülürse

Sık sorulan sorular

Turna yemişi idrar yolu enfeksiyonuna iyi gelir mi?

Cochrane derlemesine göre tekrarlayan enfeksiyon geçiren kadınlarda, çocuklarda ve bazı tıbbi girişimler sonrasında yeni enfeksiyon riskini muhtemelen azaltır. Mevcut bir enfeksiyonu geçirmez; belirti varsa doktora başvurun.

Turna yemişi ile kızılcık aynı şey mi?

Hayır. Turna yemişi (cranberry, Vaccinium macrocarpon) Kuzey Amerika kökenli bir yaban mersini akrabasıdır; Türkiye'de kızılcık denen meyve ise Cornus mas'tır. Çalışmalar turna yemişiyle yapılmıştır.

Turna yemişi gebelikte kullanılır mı?

NIH'e göre gıdadaki miktarlar güvenli görünmektedir, ancak daha yüksek miktarlar için kanıt kesin değildir. Takviye kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Turna yemişi varfarinle kullanılır mı?

Etkileşim kanıtları çelişkilidir. Varfarin kullanıyorsanız turna yemişi ürünlerine başlamadan veya bırakmadan önce doktorunuza danışın.

Turna yemişi yaşlılarda işe yarar mı?

Cochrane derlemesi, mevcut kanıtın yaşlılarda kullanımını desteklemediğini belirtir; bakım evlerindeki yaşlılarda sonuçlar karışıktır.

Kaynaklar

Kaynak türü, etkililik derecesi değildir. Bir monograf geleneksel kullanımı veya güvenliği belgeleyebilir. İddia yanındaki numara ilgili kaynağa gider; erişim tarihi uzman onayı anlamına gelmez.

  1. CranberryNIH National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH) · 2024 · Resmî kurum bilgisiKaynağa erişim:
  2. Cranberries for preventing urinary tract infectionsCochrane Database of Systematic Reviews · 2023 · Sistematik derlemeKaynağa erişim:

Kaynak Göster

Turna Yemişi (Vaccinium macrocarpon). Herbadex — Doğal Şifa Rehberi (2026). https://herbadex.com/tr/bitki/turna-yemisi/

İlgili rehberler ve karşılaştırmalar

Aynı kullanım formundaki diğer bitkiler (Kil, Sabun & Diğer)

Kil, Sabun & Diğer →
At Kestanesi – Kil, Sabun & Diğer
⚠ Gebelikte kaçının

At Kestanesi

A Güçlü klinik kanıt

Aesculus hippocastanum

Standart at kestanesi tohumu ekstresi bacak şişliği, ağırlık ve ağrıyla seyreden kronik toplardamar yetmezliğinde destek olabilir; çiğ tohum yenmez.

Kalp & DamarCilt & Saç

Kil, Sabun & Diğer

Aloe vera – Yaprak iç jeli ve cam kasede saydam jel
⚠ Yalnız haricen

Aloe Vera

B Sınırlı klinik kanıt

Aloe vera (L.) Burm.f.

Aloe vera yaprak iç jeli, bazı yanık çalışmalarında daha hızlı iyileşmeyle ilişkilidir. Haricen kullanılır; sarı lateksin ağızdan alımı risklidir.

Cilt & Saç

Kil, Sabun & Diğer