Rehberler
Bitkisel Ürünler ve İlaç Etkileşimleri
"Doğal" olması, bir bitkinin ilaçlarla etkileşmeyeceği anlamına gelmez. Aşağıdaki etkileşimler, ilgili bitkilerin EMA monograflarında yer alır. Düzenli ilaç kullanıyorsanız, bitkisel ürüne başlamadan önce doktorunuza veya eczacınıza söyleyin.
Güncelleme: 15 Ekim 2026
En çok etkileşen bitki: sarı kantaron
Sarı kantaron karaciğerde ilaç yıkan enzimleri (CYP3A4 ve diğerleri) uyarır ve birçok ilacın kandaki düzeyini düşürür.
- Doğum kontrol hapları: ara kanama ve korumada azalma; ek yöntem gerekir
- Varfarin gibi kan sulandırıcılar, siklosporin, takrolimus, HIV ve bazı kanser ilaçları: birlikte kullanımı kontrendikedir
- Sertralin, paroksetin gibi antidepresanlar: serotonin sendromu riski
Kanama riskini artırabilenler
Kan sulandırıcı veya kan pulcuğu ilacı kullananlarda dikkat gereken bitkiler:
- Ginkgo: kan sulandırıcı ve kan pulcuğu ilaçlarının etkisini değiştirebilir; ameliyattan 3–4 gün önce bırakılır
- Sarımsak preparatları: kanama süresini uzatabilir; ameliyattan 7 gün önce bırakılır
- Söğüt kabuğu: kumarin türevi kan sulandırıcıların etkisini artırabilir
- Cüce palmiye: varfarin kullananlarda birkaç vakada INR artışı bildirilmiştir
İlaçların emilimini geciktirenler
Lif ve müsilaj içeren bitkiler, aynı anda alınan ilaçların bağırsaktan emilimini geciktirebilir. Psyllium, keten tohumu ve hatmi kökü ile ilaçlar arasında en az yarım–1 saat bırakılmalıdır.
Psyllium için EMA özellikle mineralleri, B12 vitaminini, digoksini, kumarin türevlerini, karbamazepini ve lityumu sayar; diyabet ve tiroid ilacı kullananlarda doz ayarı gerekebilir.
Diğer önemli örnekler
- Yeşil çay (kafein): sakinleştirici ilaçların etkisini azaltabilir
- Çemen otu: kan şekerini düşürebilir; diyabet ilacı kullananlarda şeker izlenmelidir
- Ginkgo: efavirenz ile birlikte önerilmez; dabigatran ve nifedipin düzeylerini artırabilir
- Sarımsak: sakinavir/ritonavir ile birlikte kullanılmaz
Ne yapmalı?
Kullandığınız her bitkisel ürünü doktorunuza ve eczacınıza söyleyin; ameliyat öncesinde de bildirin. Herbadex'de her bitkinin kartındaki "Güvenlik ve etkileşimler" bölümünde ilgili monograftaki etkileşimler yer alır.
Sık sorulan sorular
Sarı kantaron doğum kontrol hapıyla kullanılır mı?
Önerilmez. EMA'ya göre hormonal doğum kontrol yöntemlerinin etkisini azaltabilir; kullananlar ek bir yöntem kullanmalıdır.
Kan sulandırıcı kullanırken hangi bitkilere dikkat etmeliyim?
EMA monograflarına göre ginkgo, sarımsak preparatları, söğüt kabuğu ve sarı kantaron; cüce palmiyede de INR artışı bildirilmiştir.
Psyllium ilaçlarla birlikte alınır mı?
Aynı anda alınmaz; ilaçların emilimini geciktirebileceği için en az yarım–1 saat ara bırakılır.
Kaynaklar
- European Union herbal monograph on Althaea officinalis L., radixEMA HMPC · 2015
- Community herbal monograph on Linum usitatissimum L., semen – Revision 1EMA HMPC · 2015
- Community herbal monograph on Plantago ovata Forssk., seminis tegumentum – Revision 1EMA HMPC · 2013
- European Union herbal monograph on Salix [various species including S. purpurea L., S. daphnoides Vill., S. fragilis L.], cortex – Revision 1EMA HMPC · 2017
- European Union herbal monograph on Allium sativum L., bulbusEMA HMPC · 2017
- European Union herbal monograph on Trigonella foenum-graecum L., semen – Revision 1EMA HMPC · 2021
- Community herbal monograph on Camellia sinensis (L.) Kuntze, non fermentatum foliumEMA HMPC · 2013
- European Union herbal monograph on Hypericum perforatum L., herba – Revision 1EMA HMPC · 2022
- European Union herbal monograph on Ginkgo biloba L., foliumEMA HMPC · 2015
- European Union herbal monograph on Serenoa repens (W. Bartram) Small, fructusEMA HMPC · 2015
Benzer bitkiler

Çemen Otu
T Geleneksel kullanımTrigonella foenum-graecum
Çemen tohumu geçici iştahsızlıkta yemek öncesi, hafif cilt iltihaplarında lapa olarak geleneksel kullanılır; gebelikte ve emzirmede önerilmez.

Cüce Palmiye
A Güçlü klinik kanıtSerenoa repens
Cüce palmiye meyvesi ekstresi iyi huylu prostat büyümesine bağlı idrar şikâyetlerinde destek olabilir; varfarin kullananlarda INR artışı bildirilmiştir.

Ginkgo Yaprağı
A Güçlü klinik kanıtGinkgo biloba
Standart ginkgo ekstresi yaşa bağlı bilişsel gerilemede ve hafif demansta destek olabilir; kanama riski ve ilaç etkileşimleri nedeniyle dikkat gerekir.

Hatmi Kökü
T Geleneksel kullanımAlthaea officinalis
Hatmi kökü soğuk suda bekletilerek hazırlanır; boğaz tahrişi ve kuru öksürükte, hafif mide rahatsızlığında yumuşatıcı olarak kullanılır.

Karnıyarık Otu Kabuğu
A Güçlü klinik kanıtPlantago ovata
Karnıyarık otu kabuğu (psyllium) bol suyla alındığında kabızlıkta dışkıyı yumuşatmaya yardımcı olur; ilaçlarla arasında süre bırakılmalıdır.

Keten Tohumu
A Güçlü klinik kanıtLinum usitatissimum
Keten tohumu bol suyla alındığında alışkanlık hâline gelmiş kabızlıkta dışkıyı yumuşatmaya yardımcı olabilir; yeterli sıvı alımı şarttır.

Sarı Kantaron
A Güçlü klinik kanıtHypericum perforatum
Sarı kantaron ekstresi hafif–orta depresif dönemlerde destek olabilir; ancak doğum kontrol hapı dahil birçok ilaçla ciddi etkileşime girer.

Sarımsak
T Geleneksel kullanımAllium sativum
Sarımsak tozu damar sertliğinin önlenmesine yardımcı olarak, kuru ekstresi soğuk algınlığı belirtilerinde geleneksel olarak kullanılır.

Söğüt Kabuğu
A Güçlü klinik kanıtSalix spp.
Söğüt kabuğu ekstresi kısa süreli bel ağrısında destek olabilir. Salisilat içerir; 18 yaş altında ve kan sulandırıcı kullananlarda uygun değildir.

Yeşil Çay
T Geleneksel kullanımCamellia sinensis
Yeşil çay yorgunluk ve halsizlik hissinin giderilmesinde geleneksel olarak kullanılır; kafein içerir, yüksek tansiyon ve ülserde uygun değildir.