Rehberler

Bitkisel Ürünler ve İlaç Etkileşimleri

"Doğal" olması, bir bitkinin ilaçlarla etkileşmeyeceği anlamına gelmez. Aşağıdaki etkileşimler, ilgili bitkilerin EMA monograflarında yer alır. Düzenli ilaç kullanıyorsanız, bitkisel ürüne başlamadan önce doktorunuza veya eczacınıza söyleyin.

Güncelleme: 15 Ekim 2026

En çok etkileşen bitki: sarı kantaron

Sarı kantaron karaciğerde ilaç yıkan enzimleri (CYP3A4 ve diğerleri) uyarır ve birçok ilacın kandaki düzeyini düşürür.

  • Doğum kontrol hapları: ara kanama ve korumada azalma; ek yöntem gerekir
  • Varfarin gibi kan sulandırıcılar, siklosporin, takrolimus, HIV ve bazı kanser ilaçları: birlikte kullanımı kontrendikedir
  • Sertralin, paroksetin gibi antidepresanlar: serotonin sendromu riski

Kanama riskini artırabilenler

Kan sulandırıcı veya kan pulcuğu ilacı kullananlarda dikkat gereken bitkiler:

  • Ginkgo: kan sulandırıcı ve kan pulcuğu ilaçlarının etkisini değiştirebilir; ameliyattan 3–4 gün önce bırakılır
  • Sarımsak preparatları: kanama süresini uzatabilir; ameliyattan 7 gün önce bırakılır
  • Söğüt kabuğu: kumarin türevi kan sulandırıcıların etkisini artırabilir
  • Cüce palmiye: varfarin kullananlarda birkaç vakada INR artışı bildirilmiştir

İlaçların emilimini geciktirenler

Lif ve müsilaj içeren bitkiler, aynı anda alınan ilaçların bağırsaktan emilimini geciktirebilir. Psyllium, keten tohumu ve hatmi kökü ile ilaçlar arasında en az yarım–1 saat bırakılmalıdır.

Psyllium için EMA özellikle mineralleri, B12 vitaminini, digoksini, kumarin türevlerini, karbamazepini ve lityumu sayar; diyabet ve tiroid ilacı kullananlarda doz ayarı gerekebilir.

Diğer önemli örnekler

  • Yeşil çay (kafein): sakinleştirici ilaçların etkisini azaltabilir
  • Çemen otu: kan şekerini düşürebilir; diyabet ilacı kullananlarda şeker izlenmelidir
  • Ginkgo: efavirenz ile birlikte önerilmez; dabigatran ve nifedipin düzeylerini artırabilir
  • Sarımsak: sakinavir/ritonavir ile birlikte kullanılmaz

Ne yapmalı?

Kullandığınız her bitkisel ürünü doktorunuza ve eczacınıza söyleyin; ameliyat öncesinde de bildirin. Herbadex'de her bitkinin kartındaki "Güvenlik ve etkileşimler" bölümünde ilgili monograftaki etkileşimler yer alır.

Sık sorulan sorular

Sarı kantaron doğum kontrol hapıyla kullanılır mı?

Önerilmez. EMA'ya göre hormonal doğum kontrol yöntemlerinin etkisini azaltabilir; kullananlar ek bir yöntem kullanmalıdır.

Kan sulandırıcı kullanırken hangi bitkilere dikkat etmeliyim?

EMA monograflarına göre ginkgo, sarımsak preparatları, söğüt kabuğu ve sarı kantaron; cüce palmiyede de INR artışı bildirilmiştir.

Psyllium ilaçlarla birlikte alınır mı?

Aynı anda alınmaz; ilaçların emilimini geciktirebileceği için en az yarım–1 saat ara bırakılır.

Kaynaklar

  1. European Union herbal monograph on Althaea officinalis L., radixEMA HMPC · 2015
  2. Community herbal monograph on Linum usitatissimum L., semen – Revision 1EMA HMPC · 2015
  3. Community herbal monograph on Plantago ovata Forssk., seminis tegumentum – Revision 1EMA HMPC · 2013
  4. European Union herbal monograph on Salix [various species including S. purpurea L., S. daphnoides Vill., S. fragilis L.], cortex – Revision 1EMA HMPC · 2017
  5. European Union herbal monograph on Allium sativum L., bulbusEMA HMPC · 2017
  6. European Union herbal monograph on Trigonella foenum-graecum L., semen – Revision 1EMA HMPC · 2021
  7. Community herbal monograph on Camellia sinensis (L.) Kuntze, non fermentatum foliumEMA HMPC · 2013
  8. European Union herbal monograph on Hypericum perforatum L., herba – Revision 1EMA HMPC · 2022
  9. European Union herbal monograph on Ginkgo biloba L., foliumEMA HMPC · 2015
  10. European Union herbal monograph on Serenoa repens (W. Bartram) Small, fructusEMA HMPC · 2015

Sıradaki rehber

Gebelikte ve Emzirmede Bitkisel Ürünler →

EMA, değerlendirdiği bitkilerin çoğunu gebelikte önermez; bazıları açıkça yasaktır. Gebelik ve emzirmede bitkisel ürünler hakkında bilmeniz gerekenler.

Benzer bitkiler

Çemen Otu – Tohum veya Toz
⚠ Gebelikte kaçının

Çemen Otu

T Geleneksel kullanım

Trigonella foenum-graecum

Çemen tohumu geçici iştahsızlıkta yemek öncesi, hafif cilt iltihaplarında lapa olarak geleneksel kullanılır; gebelikte ve emzirmede önerilmez.

Tohum

Cüce Palmiye – Kil, Sabun & Diğer
⚠ Çocuklarda kaçının

Cüce Palmiye

A Güçlü klinik kanıt

Serenoa repens

Cüce palmiye meyvesi ekstresi iyi huylu prostat büyümesine bağlı idrar şikâyetlerinde destek olabilir; varfarin kullananlarda INR artışı bildirilmiştir.

Kil, Sabun & Diğer

Keten Tohumu – Tane veya Öğütülmüş
⚠ Gebelikte kaçının

Keten Tohumu

A Güçlü klinik kanıt

Linum usitatissimum

Keten tohumu bol suyla alındığında alışkanlık hâline gelmiş kabızlıkta dışkıyı yumuşatmaya yardımcı olabilir; yeterli sıvı alımı şarttır.

Tohum

Sarımsak – Baharat
⚠ Gebelikte kaçının

Sarımsak

T Geleneksel kullanım

Allium sativum

Sarımsak tozu damar sertliğinin önlenmesine yardımcı olarak, kuru ekstresi soğuk algınlığı belirtilerinde geleneksel olarak kullanılır.

Baharat

Yeşil Çay – Kurutulmuş Yaprak
⚠ Gebelikte kaçının

Yeşil Çay

T Geleneksel kullanım

Camellia sinensis

Yeşil çay yorgunluk ve halsizlik hissinin giderilmesinde geleneksel olarak kullanılır; kafein içerir, yüksek tansiyon ve ülserde uygun değildir.

Kuru Bitki & Çay