Tohum

Çiya Tohumu

Salvia hispanica

B Sınırlı klinik kanıt

Çiya tohumu fazla kilolularda sistolik tansiyon ve bel çevresinde küçük düşüşle ilişkilendirilmiştir; kuru yutulmamalı, sıvıda bekletilmelidir.

Metabolizma, Kilo & Kan ŞekeriKalp & Damar
Çiya Tohumu
GebelikBilinmiyor
EmzirmeBilinmiyor
ÇocukBilinmiyor
İlaç etkileşimiKayıtlı etkileşim yok
⇄ Karşılaştır
İçindekiler

Kısaca

Çiya, Orta Amerika kökenli bir adaçayı türünün küçük tohumudur ve suyu çekerek jel kıvamı alır. Fazla kilolu kişilerde yapılan 10 randomize çalışmanın meta-analizinde sistolik kan basıncı, bel çevresi ve CRP'de küçük düşüşler görülmüş; kolesterol ve kan şekerinde anlamlı değişiklik olmamıştır.

Kullanılan kısımlar: tohum
Öne çıkan bileşenler: Alfa-linolenik asit (omega-3), Çözünür lif (müsilaj)

Güncelleme: 24 Ekim 2026

Kaynaklar ve araştırma sınırları aşağıda gösterilir. Bir kaynağın bulunması, her kullanımın klinik olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Ne işe yarar?

  • B Sınırlı klinik kanıt

    Sınırlı klinik kanıt: Sınırlı insan verisi vardır; küçük örneklem, yöntem sorunları veya tutarsız sonuçlar kesinliği azaltır. Her ürüne genellenemez.

    Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →

    Fazla kilolu yetişkinlerde 10 randomize çalışmanın meta-analizinde çiya tohumu takviyesi sistolik kan basıncını ortalama yaklaşık 3 mmHg düşürmüştür; diyastolik basınçtaki düşüş anlamlı değildir. Yazarlar etkiyi “olası fayda” olarak nitelendirir. [1]

  • B Sınırlı klinik kanıt

    Sınırlı klinik kanıt: Sınırlı insan verisi vardır; küçük örneklem, yöntem sorunları veya tutarsız sonuçlar kesinliği azaltır. Her ürüne genellenemez.

    Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →

    Aynı meta-analizde bel çevresi ortalama yaklaşık 3 cm azalmış, beden kitle indeksi değişmemiştir; açlık kan şekeri, HbA1c ve kolesterol değerlerinde anlamlı değişiklik görülmemiştir. [1]

Nasıl kullanılır?

Gıda

Tohumlar yoğurt, süt veya suda bekletilip jel kıvamına geldikten sonra yenir; kuru hâlde yutulmamalıdır. Kaynaklarda doğrulanmış bir günlük miktar belirtilmemiştir.

[2][1]

Güvenlik ve etkileşimler

  • Kuru tohumu yutup ardından su içmeyin; tohum şişerek yemek borusunu tıkayabilir. Yutma güçlüğü veya yemek borusu hastalığı (ör. eozinofilik özofajit) olanlar özellikle dikkat etmelidir.
  • Yutkunurken takılma, göğüste sıkışma veya tükürüğü yutamama acil durumdur; hemen tıbbi yardım alın.
  • Gebelikte ve emzirmede takviye miktarları için güvenlilik verisi yoktur; gıdadaki olağan miktarın üzerine çıkmadan önce doktorunuza danışın.
  • Çiya tohumu tansiyon veya şeker ilacının yerine geçmez.
[2][1]

İlaç etkileşimi

Kayıtlı etkileşim yok

Yan etkiler

  • Kuru yutulduğunda yemek borusu tıkanması (olgu bildirimi)

⚕ Ne zaman doktora başvurmalı?

  • Yüksek ateş, nefes darlığı veya iltihaplı/kanlı balgam gelişirse
  • Şikâyetler 1–2 hafta içinde düzelmez veya kötüleşirse
  • Şiddetli karın ağrısı, sarılık, döküntü veya alerjik reaksiyon görülürse

Biliyor muydun?

Çiya tohumu çok miktarda su çekerek jel benzeri bir kütleye dönüşür; bu yüzden kuru tohumun ardından su içen bir kişide yemek borusu tıkanması bildirilmiştir. [2]

Sık sorulan sorular

Çiya tohumu nasıl tüketilir?

Tohumlar yoğurt, süt veya suda bekletilip jel kıvamına geldikten sonra yenir. Kuru tohumu yutup ardından su içmek yemek borusunda tıkanmaya yol açabilir.

Çiya tohumu zayıflatır mı?

Fazla kilolularda yapılan meta-analizde bel çevresi ortalama yaklaşık 3 cm azalmış, ancak beden kitle indeksi değişmemiştir. Tek başına zayıflatıcı olarak değerlendirilmemelidir.

Çiya tohumu tansiyonu düşürür mü?

Meta-analizde fazla kilolularda sistolik tansiyon ortalama yaklaşık 3 mmHg düşmüştür; yazarlar bunu olası bir fayda olarak değerlendirir. Tansiyon ilacının yerini tutmaz.

Çiya tohumu kolesterolü düşürür mü?

Meta-analizde kolesterol, trigliserid ve kan şekerinde anlamlı değişiklik görülmemiştir.

Çiya tohumu gebelikte yenir mi?

Gıdada olağan miktarlar yaygın olarak tüketilir, ancak takviye miktarları için güvenlilik verisi yoktur. Fazla miktarda kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Kaynaklar

Kaynak türü, etkililik derecesi değildir. Bir monograf geleneksel kullanımı veya güvenliği belgeleyebilir. İddia yanındaki numara ilgili kaynağa gider; erişim tarihi uzman onayı anlamına gelmez.

  1. Effects of chia seed (Salvia hispanica L.) supplementation on cardiometabolic health in overweight subjects: a systematic review and meta-analysis of RCTsNutrition & Metabolism · 2024 · Sistematik derlemeKaynağa erişim:

Kaynak Göster

Çiya Tohumu (Salvia hispanica). Herbadex — Doğal Şifa Rehberi (2026). https://herbadex.com/tr/bitki/ciya-tohumu/

İlgili rehberler ve karşılaştırmalar

Aynı kullanım formundaki diğer bitkiler (Tohum)

Tohum →
Anason – Tohum
⚠ Gebelikte kaçının

Anason

B Sınırlı klinik kanıt

Pimpinella anisum

Anason tohumu çayı şişkinlik ve gaz gibi hafif sindirim şikâyetlerinde ve soğuk algınlığı öksürüğünde geleneksel olarak kullanılır.

Sindirim & MideSolunum, Boğaz & Ağız

Tohum

Çemen Otu – Tohum veya Toz
⚠ Gebelikte kaçının

Çemen Otu

B Sınırlı klinik kanıt

Trigonella foenum-graecum

Çemen tohumu geçici iştahsızlıkta yemek öncesi, hafif cilt iltihaplarında lapa olarak geleneksel kullanılır; gebelikte ve emzirmede önerilmez.

Sindirim & MideCilt & Saç+1

Tohum

Hayıt Tohumu
⚠ Gebelikte kaçının

Hayıt Tohumu

B Sınırlı klinik kanıt

Vitex agnus-castus

Hayıt meyvesi kuru ekstresi adet öncesi sendromun (PMS) belirtilerinde destek olabilir; etki için 3 ay düzenli kullanım önerilir.

Kadın Sağlığı

Tohum