Menengiç
Pistacia terebinthus
T Geleneksel kullanımYabani fıstık olarak bilinen menengiçin kavrulmuş meyvesidir. Kahvesi Güneydoğu Anadolu'da sevilir; solunum yolu kullanımları geleneksel düzeydedir.
Görsel: Herbadex Botanik Stüdyosu · Özel Üretim
İçindekiler
Kısaca
Menengiç (Pistacia terebinthus), Güneydoğu ve Akdeniz bölgelerinde yetişen yabani bir fıstık ağacıdır. Kavrulmuş meyvesi öğütülüp sütle pişirilerek "menengiç kahvesi" yapılır; kafein içermez. Halk arasında öksürük ve solunum yolu şikâyetlerinde kullanılır. Meyvedeki fenolikler laboratuvarda antioksidan etki gösterir; klinik çalışma yoktur.
Güncelleme: 15 Ekim 2026
ℹ Bu kayıt için resmi EMA monografı bulunmadığından standart farmakognozi kaynakları ve klinik literatür özetinden derlenmiştir.
Ne işe yarar?
C Laboratuvar / hayvan verisi
Laboratuvar / hayvan verisi: Yalnızca laboratuvar (hücre) veya hayvan deneylerine dayanır; insanlarda klinik kanıtı yoktur.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Doymamış yağ asitleri ve fenolik bileşikler içerir; antioksidan etkileri laboratuvarda gösterilmiştir. [1]
T Geleneksel kullanım
Geleneksel kullanım: Klinik deney kanıtı aranmaksızın en az 30 yıllık belgelenmiş güvenli geleneksel kullanıma dayanır.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Öksürük ve solunum yolu şikâyetlerinde geleneksel olarak kullanılır. [1]
Nasıl kullanılır?
Gıda
Menengiç kahvesi: 1–2 tatlı kaşığı menengiç ezmesi 1 fincan sütle karıştırılarak ısıtılır.
Miktar: Günde 1–2 fincan
[1]Güvenlik ve etkileşimler
- Antep fıstığı veya kaju alerjisi olanlarda çapraz alerji olabilir.
- Hazır menengiç kahvesi karışımlarında şeker ve yağ oranı yüksek olabilir.
İlaç etkileşimi
Kayıtlı etkileşim yok
Yan etkiler
- Nadiren alerji
- Fazla tüketimde mide rahatsızlığı
⚕ Ne zaman doktora başvurmalı?
- Yüksek ateş, nefes darlığı veya iltihaplı/kanlı balgam gelişirse
- Şikâyetler 1–2 hafta içinde düzelmez veya kötüleşirse
- Şiddetli karın ağrısı, sarılık, döküntü veya alerjik reaksiyon görülürse
Biliyor muydun?
Menengiç ağacı, Antep fıstığı ağaçlarına aşı anacı olarak da kullanılır. [1]
Sık sorulan sorular
Menengiç kahvesi kafein içerir mi?
Hayır, kahve çekirdeği içermez; kafeinsizdir.
Menengiç öksürüğe iyi gelir mi?
Geleneksel olarak kullanılır; klinik çalışma yoktur.
Menengiç ile bıttım aynı mı?
Evet, bıttım menengiç ağacının Güneydoğu Anadolu'daki adıdır.
Kaynaklar
- Trease and Evans Pharmacognosy (16th Edition)Elsevier Health Sciences · 2009
Kaynak Göster
Menengiç (Pistacia terebinthus). Herbadex — Doğal Şifa Rehberi (2026). https://herbadex.com/tr/bitki/menengic/
İlgili rehberler ve karşılaştırmalar
Benzer bitkiler
Karadut Şurubu
T Geleneksel kullanımMorus nigra
Karadut özünden yapılan, ağız yarası ve boğaz ağrısında geleneksel olarak kullanılan bir şuruptur. Antosiyanin açısından zengindir, şekeri yüksektir.
Kuşburnu
B Sınırlı klinik kanıtRosa canina
C vitamini açısından zengin bir meyvedir. Özel kuşburnu tozu, küçük klinik çalışmalarda diz ve kalça kireçlenmesinde ağrının azalmasına yardımcı olmuştur.
Spirulina Tozu
B Sınırlı klinik kanıtArthrospira platensis
Protein açısından zengin bir mavi-yeşil algdir. Küçük çalışmaların meta-analizlerinde kolesterol ve trigliseritte hafif düşüş görülmüştür.
Karabiber
B Sınırlı klinik kanıtPiper nigrum
Dünyanın en çok kullanılan baharatıdır. İçerdiği piperin, zerdeçaldaki kurkumin gibi bazı maddelerin emilimini belirgin şekilde artırır.
Susam
B Sınırlı klinik kanıtSesamum indicum
Tahin ve simidin temel tohumudur. Sağlıklı yağ, protein ve lignan içerir; küçük çalışmalarda kolesterol ve tansiyonda hafif düşüş görülmüştür.
Köri
T Geleneksel kullanımCurcuma longa, Coriandrum sativum, Cuminum cyminum, Trigonella foenum-graecum
Zerdeçal, kişniş, kimyon ve çemen içeren Hint usulü baharat karışımıdır. Lezzet verir; içindeki zerdeçal miktarı sağlık etkisi için genellikle düşüktür.
Aynı kullanım formundaki diğer bitkiler (Şurup, Macun & Kavanoz)
Şurup, Macun & Kavanoz →
Sarmaşık Yaprağı
A Güçlü klinik kanıtHedera helix
Sarmaşık yaprağı ekstresi içeren şurup ve damlalar balgamlı öksürükte balgam söktürücü olarak kullanılır. Yaprağın kendisi çay yapılmaz.
Hindistan Cevizi Yağı
B Sınırlı klinik kanıtCocos nucifera
Cilde sürüldüğünde etkili bir nemlendiricidir; küçük çalışmalarda çocuklarda atopik dermatitte faydalı bulunmuştur. Yenen yağ olarak doymuş yağ oranı yüksektir.
Zeytinyağlı Kudret Narı
B Sınırlı klinik kanıtMomordica charantia
Kudret narının zeytinyağında bekletilmesiyle yapılan halk ilacıdır. Küçük çalışmalarda kan şekerinde hafif düşüş görülmüştür; ülseri onardığı gösterilmemiştir.
Afrika Sardunyası Kökü
T Geleneksel kullanımPelargonium sidoides, Pelargonium reniforme
Afrika sardunyası (Pelargonium) kökü ekstresi soğuk algınlığı belirtilerinde geleneksel olarak kullanılır; karaciğer hasarı bildirimleri vardır.
