Kil, Sabun & Diğer

Aşvaganda

Withania somnifera (L.) Dunal

B Sınırlı klinik kanıt

Aşvaganda kök ekstreleri stres ve uyku için araştırılıyor; kanıt sınırlıdır. Gebelikte, emzirmede ve karaciğer hastalığında kullanılmamalıdır.

Uyku, Stres & Ruh HaliErkek Sağlığı
Aşvaganda – Kurutulmuş kök parçaları ve toz ekstresi

Görsel: Herbadex Botanik Stüdyosu · Özel Üretim

Gebelik⚠ Kaçının
Emzirme⚠ Kaçının
Çocuk⚠ Kaçının
İlaç etkileşimiEtkileşim bildirildi
⇄ Karşılaştır
İçindekiler

Kısaca

Aşvaganda (Withania somnifera), Ayurvedik gelenekte kökü kullanılan bir bitkidir. Bazı kısa süreli insan çalışmalarında standartlaştırılmış ekstreler stres algısı ve uykuda mütevazı değişikliklerle ilişkilendirilmiştir. Karaciğer hasarı bildirimleri ve tiroit ile ilaç etkileşimi olasılığı nedeniyle dikkat gerektirir.

Kullanılan kısımlar: kök
Öne çıkan bileşenler: Vitanolidler (steroidal laktonlar), Alkaloidler

Güncelleme: 24 Ekim 2026

Kaynaklar ve araştırma sınırları aşağıda gösterilir. Bir kaynağın bulunması, her kullanımın klinik olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Ne işe yarar?

  • B Sınırlı klinik kanıt

    Sınırlı klinik kanıt: Sınırlı insan verisi vardır; küçük örneklem, yöntem sorunları veya tutarsız sonuçlar kesinliği azaltır. Her ürüne genellenemez.

    Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →

    Bazı randomize çalışmalarda standartlaştırılmış aşvaganda ekstreleri, kısa süreli kullanımda algılanan stres puanlarında düşüşle ilişkilendirilmiştir. Meta-analizler arasında sonuç farkları vardır; etkiler tüm ürünlere genellenemez. [3][6][7]

  • B Sınırlı klinik kanıt

    Sınırlı klinik kanıt: Sınırlı insan verisi vardır; küçük örneklem, yöntem sorunları veya tutarsız sonuçlar kesinliği azaltır. Her ürüne genellenemez.

    Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →

    Beş randomize çalışmayı inceleyen 2021 meta-analizinde aşvaganda ekstreleri, yetişkinlerde uyku ölçümlerinde küçük ama istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşmeyle ilişkilendirilmiştir; uzun dönem veri eksiktir. [5][3]

  • B Sınırlı klinik kanıt

    Sınırlı klinik kanıt: Sınırlı insan verisi vardır; küçük örneklem, yöntem sorunları veya tutarsız sonuçlar kesinliği azaltır. Her ürüne genellenemez.

    Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →

    Küçük insan çalışmalarında birkaç aylık aşvaganda takviyesinin bazı erkeklerde testosteron düzeyi ve sperm kalitesi ölçümlerini etkileyebileceği görülmüştür. Klinik önemi ve genellenebilirliği belirsizdir. [2]

Nasıl kullanılır?

Gıda

Araştırmalarda belirli kök ekstreleri ağızdan kapsül ya da tablet biçiminde kullanılmıştır. Ekstre standardizasyonu farklı olduğu için çalışmaların miktarları ürünler arasında eşdeğer değildir; herkes için belirlenmiş güvenli bir günlük doz bulunmaz.

[3][4]

Çay

Kurutulmuş aşvaganda kökü çay olarak da pazarlanır; ancak çay için kanıtlanmış etkili doz, standart demleme yöntemi ve güvenli süre belirlenmemiştir. Ekstre çalışmalarındaki sonuçlar kök çayına doğrudan aktarılamaz.

[4][3]

Güvenlik ve etkileşimler

  • Gebelikte ve emzirmede kullanılmamalıdır; emzirilen bebeğe geçiş ve güvenlik konusunda yeterli veri yoktur.
  • Çocuklarda aşvaganda takviyelerinden kaçınılmalıdır; güvenlilik verileri yeterli değildir.
  • Akut veya önceden var olan karaciğer hastalığında kullanılmamalıdır. Nadir vakalarda ciddi karaciğer hasarı bildirilmiştir.
  • Sarılık, koyu idrar, belirgin halsizlik, iştahsızlık, karın ağrısı veya şiddetli bulantı-kusma gelişirse ürünü bırakın ve tıbbi değerlendirme alın.
  • Tiroit veya otoimmün hastalığı olanlar, ameliyat planlanan kişiler ve hormona duyarlı prostat kanseri olanlar kullanmamalıdır.
  • Tiroit hormonu, sakinleştirici, epilepsi, diyabet, tansiyon veya bağışıklık baskılayıcı ilaç kullananlar hekim ya da eczacıya danışmadan kullanmamalıdır.
  • Kısa süreli araştırmalar çoğunlukla 6–12 haftadır; aylar veya yıllar boyunca kullanımın güvenliği gösterilmemiştir. Bitki kısmı ve ekstre türü ürünler arasında değişebilir.
[2][4][8][9]

İlaç etkileşimi

İlaç etkileşimi
İlaç / maddeEtkisiCiddiyet
Tiroit hormonları ve tiroit ilaçlarıTiroit hormon düzeylerini etkileyebilir; özellikle tiroit hastalığı veya hormon ilacı kullanımı varsa kaçınılmalıdır. [3][2]Orta
Sedatif ilaçlar ve antiepileptiklerUyku hâlini artırabilir veya merkezi sinir sistemi üzerinde ek etkiler oluşturabilir; birlikte kullanmadan önce uzman değerlendirmesi gerekir. [2]Orta
Kan şekerini düşüren ilaçlarKan şekeri üzerine ek etki olasılığı vardır; hekim kontrolü ve gerektiğinde glukoz izlemi gerekir. [2][4]Orta
Tansiyon ilaçlarıKan basıncını düşüren ilaçların etkisini değiştirme olasılığı nedeniyle dikkat ve izlem gerekir. [2][4]Orta
Bağışıklık baskılayıcı ilaçlarBağışıklık sistemi üzerindeki olası etkileri nedeniyle birlikte kullanım uygun olmayabilir; reçeteyi düzenleyen hekime danışılmalıdır. [2][4]Orta

Yan etkiler

  • Bulantı, karın rahatsızlığı, ishal veya kusma
  • Uyku hâli, baş ağrısı ve baş dönmesi
  • Döküntü veya başka aşırı duyarlılık belirtileri
  • Nadir ancak bazen ağır seyreden karaciğer hasarı; bazı olgularda karaciğer yetmezliği ve nakil bildirilmiştir
  • Tiroit hormonlarında değişiklik ve nadiren tirotoksikoz bildirimleri

⚕ Ne zaman doktora başvurmalı?

  • Yüksek ateş, nefes darlığı veya iltihaplı/kanlı balgam gelişirse
  • Şikâyetler 1–2 hafta içinde düzelmez veya kötüleşirse
  • Şiddetli karın ağrısı, sarılık, döküntü veya alerjik reaksiyon görülürse

Biliyor muydun?

Aşvaganda adı Sanskritçede “at” ve “koku” sözcükleriyle ilişkilidir; kökünün at kokusunu andırdığı anlatılır. “Hint ginsengi” adı kullanılsa da gerçek ginsengle aynı familyada değildir. [3][1]

Sık sorulan sorular

Aşvaganda gerçekten stresi azaltır mı?

Bazı kısa süreli çalışmalarda stres puanları azalmıştır; fakat 2025 tarihli bir meta-analizde algılanan stres üzerine anlamlı etki bulunmamıştır. Kanıt B düzeyindedir ve kesin bir etki beklenmemelidir.

Aşvaganda uykuya yardımcı olur mu?

Bazı kök ve kök-yaprak ekstreleriyle yapılan çalışmalarda uyku kalitesi ve uykuya dalma süresinde küçük değişiklikler görülmüştür. Her ürünün aynı sonucu verdiği gösterilmemiştir.

Aşvaganda günde kaç mg kullanılır?

Çalışmalarda farklı ekstrelerle değişen dozlar kullanılmıştır; örneğin bazı kök ekstresi çalışmalarında günlük 300–600 mg incelenmiştir. Bu miktar kişisel doz önerisi değildir ve tüm ürünler için güvenli bir doz belirlenememiştir.

Aşvaganda karaciğere zarar verebilir mi?

Evet, nadir de olsa karaciğer hasarı ve çok ağır vakalar bildirilmiştir. Karaciğer hastalığınız varsa kaçının; sarılık veya koyu idrar gelişirse ürünü bırakıp sağlık kuruluşuna başvurun.

Aşvaganda tiroit ilacıyla birlikte alınır mı?

Tiroit hormonlarını etkileyebilir ve tiroit ilaçlarıyla etkileşebilir. Tiroit hastalığı veya ilaç kullanımı varsa doktor değerlendirmesi olmadan kullanılmamalıdır.

Aşvaganda gebelikte veya emzirirken kullanılır mı?

Hayır. Resmî sağlık kurumları bu dönemlerde kullanılmamasını önerir; emzirme dönemine özgü güvenlik verileri de yetersizdir.

Aşvaganda testosteronu artırır mı?

Bazı küçük çalışmalarda testosteron veya sperm kalite ölçümlerinde artış bildirilmiştir. Sonuçlar sınırlıdır; hormonları artırmak amacıyla kontrolsüz kullanım uygun değildir.

Kaynaklar

Kaynak türü, etkililik derecesi değildir. Bir monograf geleneksel kullanımı veya güvenliği belgeleyebilir. İddia yanındaki numara ilgili kaynağa gider; erişim tarihi uzman onayı anlamına gelmez.

  1. Withania somnifera (L.) DunalRoyal Botanic Gardens, Kew — Plants of the World Online · 2026 · Başvuru kitabıKaynağa erişim:
  2. Ashwagandha: Usefulness and SafetyNIH National Center for Complementary and Integrative Health · 2023 · Resmî kurum bilgisiKaynağa erişim:
  3. Ashwagandha: Is it helpful for stress, anxiety, or sleep? — Fact Sheet for Health ProfessionalsNIH Office of Dietary Supplements · 2025 · Resmî kurum bilgisiKaynağa erişim:
  4. Ashwagandha: food supplements with potential health risks (Communication 39/2024)German Federal Institute for Risk Assessment (BfR) · 2024 · Resmî kurum bilgisiKaynağa erişim:
  5. Effect of Ashwagandha (Withania somnifera) extract on sleep: A systematic review and meta-analysisPLOS ONE · 2021 · Sistematik derlemeKaynağa erişim:
  6. Effects of ashwagandha (Withania somnifera) on mental health in adults: A systematic review and dose-response meta-analysis of randomized controlled trialsComplementary Therapies in Medicine · 2026 · Sistematik derlemeKaynağa erişim:
  7. Dual impact of Ashwagandha: Significant cortisol reduction but no effects on perceived stress - A systematic review and meta-analysisNutrition and Health · 2025 · Sistematik derlemeKaynağa erişim:
  8. Withania — Drugs and Lactation Database (LactMed®)NIH National Library of Medicine / NCBI Bookshelf · 2024 · Resmî kurum bilgisiKaynağa erişim:
  9. Withania somnifera (Ashwagandha) and very rare risk of liver injuryAustralian Therapeutic Goods Administration · 2026 · Resmî kurum bilgisiKaynağa erişim:

Kaynak Göster

Aşvaganda (Withania somnifera (L.) Dunal). Herbadex — Doğal Şifa Rehberi (2026). https://herbadex.com/tr/bitki/asvaganda/

İlgili rehberler ve karşılaştırmalar

Aynı kullanım formundaki diğer bitkiler (Kil, Sabun & Diğer)

Kil, Sabun & Diğer →
At Kestanesi – Kil, Sabun & Diğer
⚠ Gebelikte kaçının

At Kestanesi

A Güçlü klinik kanıt

Aesculus hippocastanum

Standart at kestanesi tohumu ekstresi bacak şişliği, ağırlık ve ağrıyla seyreden kronik toplardamar yetmezliğinde destek olabilir; çiğ tohum yenmez.

Kalp & DamarCilt & Saç

Kil, Sabun & Diğer

Aloe vera – Yaprak iç jeli ve cam kasede saydam jel
⚠ Yalnız haricen

Aloe Vera

B Sınırlı klinik kanıt

Aloe vera (L.) Burm.f.

Aloe vera yaprak iç jeli, bazı yanık çalışmalarında daha hızlı iyileşmeyle ilişkilidir. Haricen kullanılır; sarı lateksin ağızdan alımı risklidir.

Cilt & Saç

Kil, Sabun & Diğer

Arnika – Kil, Sabun & Diğer
⚠ Yalnız haricen

Arnika

B Sınırlı klinik kanıt

Arnica montana

Arnika çiçeği içeren jel ve kremler morluk, burkulma ve bölgesel kas ağrısında yalnız haricen kullanılır; açık yaraya sürülmez, içilmez.

Eklem, Kemik & Ağrı

Kil, Sabun & Diğer