Kuru Bitki & Çay

Çoban Çökerten

Tribulus terrestris

B Sınırlı klinik kanıt

Tribulus olarak bilinen dikenli meyvedir. Testosteronu veya kas gücünü artırdığı gösterilmemiştir; cinsel istekte küçük çalışmalarda sınırlı fayda görülmüştür.

Erkek SağlığıKadın Sağlığı
Çoban Çökerten – Kurutulmuş Meyve/Diken

Görsel: Herbadex Botanik Stüdyosu · Özel Üretim

Gebelik⚠ Kaçının
Emzirme⚠ Kaçının
Çocuk⚠ Kaçının
İlaç etkileşimiEtkileşim bildirildi
⇄ Karşılaştır
İçindekiler

Kısaca

Çoban çökerten (Tribulus terrestris), sporcu takviyesi olarak çok satılan dikenli bir bitkidir. Kontrollü çalışmalar testosteronu, kas kütlesini veya performansı artırmadığını göstermiştir. Bazı küçük çalışmalarda kadın ve erkeklerde cinsel istekte hafif iyileşme görülmüştür; kanıt sınırlıdır. Böbrek ve karaciğer hasarı ile ilgili vaka bildirimleri vardır.

Kullanılan kısımlar: fruits
Öne çıkan bileşenler: Steroidal Saponins (Protodioscin)

Güncelleme: 15 Ekim 2026

ℹ Bu kayıt için resmi EMA monografı bulunmadığından standart farmakognozi kaynakları ve klinik literatür özetinden derlenmiştir.

Ne işe yarar?

  • B Sınırlı klinik kanıt

    Sınırlı klinik kanıt: Küçük ölçekli insan klinik çalışmalarıyla desteklenir; ancak kanıt gücü ve örneklem büyüklüğü sınırlıdır.

    Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →

    Küçük klinik çalışmalarda erkeklerde cinsel istek ve doyumda hafif iyileşme görülmüştür; testosteronu artırmaz. [1]

  • B Sınırlı klinik kanıt

    Sınırlı klinik kanıt: Küçük ölçekli insan klinik çalışmalarıyla desteklenir; ancak kanıt gücü ve örneklem büyüklüğü sınırlıdır.

    Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →

    Küçük çalışmalarda kadınlarda düşük cinsel istekte sınırlı fayda bildirilmiştir. [1]

Nasıl kullanılır?

Gıda

Standart ekstre (hazır ürün): çalışmalarda günde 750–1500 mg kullanılmıştır; ürün talimatına uyun.

Miktar: Günde 2–3 kez bölünerek

Süre sınırı: 12 hafta

[1]

Güvenlik ve etkileşimler

Alt yaş sınırı: 18 yaş

  • Testosteronu, kas kütlesini veya sporcu performansını artırdığı gösterilmemiştir.
  • Yüksek dozda böbrek ve karaciğer hasarı ile ilgili vaka bildirimleri vardır; böbrek veya karaciğer hastalığında kullanmayın.
  • Hormona duyarlı hastalıklarda (prostat, meme kanseri) kullanmayın.
  • Gebelikte kullanılmaz: hayvanlarda gelişim bozukluğu bildirilmiştir.
[1][2]

İlaç etkileşimi

İlaç etkileşimi
İlaç / maddeEtkisiCiddiyet
Diyabet ilaçlarıKan şekerini düşürebilir; şeker izlenmelidir. [2]Orta
Tansiyon ilaçları, lityumTansiyonu düşürebilir; lityum atılımını etkileyebilir. [2]Orta

Yan etkiler

  • Mide rahatsızlığı, bulantı
  • Uykusuzluk
  • Nadiren böbrek veya karaciğer hasarı

⚕ Ne zaman doktora başvurmalı?

  • Yüksek ateş, nefes darlığı veya iltihaplı/kanlı balgam gelişirse
  • Şikâyetler 1–2 hafta içinde düzelmez veya kötüleşirse
  • Şiddetli karın ağrısı, sarılık, döküntü veya alerjik reaksiyon görülürse

Biliyor muydun?

Adını, sivri dikenli meyvelerinin çobanların ve hayvanların ayağına batmasından alır. [1]

Sık sorulan sorular

Tribulus testosteronu artırır mı?

Hayır. Kontrollü çalışmalarda testosteron düzeyinde anlamlı artış görülmemiştir.

Tribulus kas yapar mı?

Hayır, sporcularda kas kütlesini veya gücü artırmadığı gösterilmiştir.

Çoban çökerten güvenli mi?

Kısa süreli kullanımda genellikle iyi tolere edilir, ancak böbrek ve karaciğer hasarı vakaları bildirilmiştir.

Kaynaklar

  1. Herbs at a Glance: Evidence-Based Fact Sheets on Botanical ProductsNIH NCCIH · 2024
  2. EFSA Compendium of Botanicals Reported to Contain Naturally Occurring Substances of Possible ConcernEFSA · 2022

Kaynak Göster

Çoban Çökerten (Tribulus terrestris). Herbadex — Doğal Şifa Rehberi (2026). https://herbadex.com/tr/bitki/coban-cokerten/

İlgili rehberler ve karşılaştırmalar

Aynı kullanım formundaki diğer bitkiler (Kuru Bitki & Çay)

Kuru Bitki & Çay →
Ekinezya çiçekleri ve damlalık şişesi
⚠ Gebelikte kaçının

Ekinezya

A Güçlü klinik kanıt

Echinacea purpurea

Taze ekinezya bitkisinden sıkılan su, soğuk algınlığının kısa süreli önlenmesinde ve tedavisinde destek olabilir. Kuru çay bu kapsamda değildir.

BağışıklıkCilt & Saç

Kuru Bitki & Çay

Kediotu Kökü – Kuru Bitki & Çay
⚠ Gebelikte kaçının

Kediotu Kökü

A Güçlü klinik kanıt

Valeriana officinalis

Kediotu kökü kuru ekstresi hafif sinirsel gerginlik ve uyku sorunlarında destek olabilir; etkisi yavaş başlar, 2–4 hafta düzenli kullanılır.

Uyku, Stres & Ruh Hali

Kuru Bitki & Çay