Çörek Otu
Nigella sativa
B Sınırlı klinik kanıtKüçük çalışmalarda kan şekeri, kolesterol ve tansiyonda hafif düşüş görülmüş bir baharat tohumudur. Mutfakta kullanılan miktarlar güvenlidir.
Görsel: Herbadex Botanik Stüdyosu · Özel Üretim
İçindekiler
Kısaca
Çörek otu (Nigella sativa), ekmek ve peynirde kullanılan siyah tohumlu bir baharattır. Etkisinden çoğunlukla timokinon sorumlu tutulur. Küçük klinik çalışmaların meta-analizleri tip 2 diyabette açlık kan şekerinde, kolesterolde ve tansiyonda hafif düşüş gösterir; çalışmaların kalitesi sınırlıdır. "Ölümden başka her derde deva" sözü bilimsel bir iddia değildir.
Güncelleme: 15 Ekim 2026
ℹ Bu kayıt için resmi EMA monografı bulunmadığından standart farmakognozi kaynakları ve klinik literatür özetinden derlenmiştir.
Ne işe yarar?
B Sınırlı klinik kanıt
Sınırlı klinik kanıt: Küçük ölçekli insan klinik çalışmalarıyla desteklenir; ancak kanıt gücü ve örneklem büyüklüğü sınırlıdır.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Küçük çalışmalarda tip 2 diyabette açlık kan şekerinde hafif düşüşe yardımcı olabileceği görülmüştür. [1]
B Sınırlı klinik kanıt
Sınırlı klinik kanıt: Küçük ölçekli insan klinik çalışmalarıyla desteklenir; ancak kanıt gücü ve örneklem büyüklüğü sınırlıdır.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Küçük çalışmalarda toplam ve LDL kolesterol ile tansiyonda hafif düşüş bildirilmiştir. [1]
C Laboratuvar / hayvan verisi
Laboratuvar / hayvan verisi: Yalnızca laboratuvar (hücre) veya hayvan deneylerine dayanır; insanlarda klinik kanıtı yoktur.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Laboratuvar çalışmalarında iltihap giderici ve bronş gevşetici etkiler gösterilmiştir. [1]
Nasıl kullanılır?
Gıda
Tohum ekmeğe, peynire, salata ve yoğurda serpilir veya öğütülüp bala karıştırılır. Çalışmalarda günde 1–3 g toz tohum kullanılmıştır.
Miktar: Günde 1–3 g
Süre sınırı: 8–12 hafta (çalışmalarda)
[1]Güvenlik ve etkileşimler
- Yemeklerde baharat olarak kullanılan miktarlar genellikle güvenlidir; yoğun ekstre ve takviyeler için bu geçerli değildir.
- Diyabet veya tansiyon ilacı kullananlar kan şekeri ve tansiyonu izlemelidir.
- Ameliyattan 2 hafta önce yoğun kullanım bırakılmalıdır (kan pıhtılaşması üzerine teorik etki).
- Gebelikte yüksek doz (takviye) kullanılmamalıdır; yemekteki miktar sorun değildir.
İlaç etkileşimi
| İlaç / madde | Etkisi | Ciddiyet |
|---|---|---|
| Diyabet ilaçları | Kan şekerini ek olarak düşürebilir. [2] | Orta |
| Tansiyon ilaçları | Tansiyonu ek olarak düşürebilir. [2] | Hafif |
| Kan sulandırıcılar | Yüksek dozda teorik olarak kanama riskini artırabilir. [2] | Hafif |
Yan etkiler
- Hazımsızlık, şişkinlik
- Nadiren alerjik döküntü
⚕ Ne zaman doktora başvurmalı?
- Yüksek ateş, nefes darlığı veya iltihaplı/kanlı balgam gelişirse
- Şikâyetler 1–2 hafta içinde düzelmez veya kötüleşirse
- Şiddetli karın ağrısı, sarılık, döküntü veya alerjik reaksiyon görülürse
Biliyor muydun?
Tutankamon'un mezarında çörek otu tohumları bulunmuştur. [1]
Sık sorulan sorular
Çörek otu her derde deva mı?
Hayır. Hadiste geçen bu söz bilimsel bir iddia değildir; kanıtlar birkaç alanda sınırlı faydaya işaret eder.
Çörek otu şekeri düşürür mü?
Küçük çalışmalarda hafif düşüş görülmüştür; diyabet tedavisinin yerine geçmez.
Çörek otu nasıl tüketilir?
Ekmek, peynir ve salataya serpilerek veya öğütülüp balla karıştırılarak.
Kaynaklar
- WHO Monographs on Selected Medicinal Plants (Volumes 1–4)World Health Organization · 2009
- Herbs at a Glance: Evidence-Based Fact Sheets on Botanical ProductsNIH NCCIH · 2024
Kaynak Göster
Çörek Otu (Nigella sativa). Herbadex — Doğal Şifa Rehberi (2026). https://herbadex.com/tr/bitki/corek-otu/
İlgili rehberler ve karşılaştırmalar
İlgili bitki ve hazırlama formları
Benzer bitkiler
Çörek Otu Yağı
B Sınırlı klinik kanıtNigella sativa
Çörek otu tohumundan sıkılan yağdır. Küçük çalışmalarda kan şekeri ve kolesterolde hafif düşüş, astımda sınırlı fayda görülmüştür.
Hibiskus
B Sınırlı klinik kanıtHibiscus sabdariffa
Ekşi, kırmızı renkli bir çaydır. Küçük klinik çalışmaların meta-analizlerinde hafif yüksek tansiyonda kan basıncını biraz düşürdüğü görülmüştür.
Pul Biber
A Güçlü klinik kanıtCapsicum annuum
Kırmızı biberin kurutulup parçalanmasıyla yapılır. Acılığını veren kapsaisinin cilt kremleri sinir ağrısında etkilidir; yemekteki etkisi küçüktür.
Kimyon
B Sınırlı klinik kanıtCuminum cyminum
Köfte ve baklagillerin vazgeçilmez baharatıdır. Küçük klinik çalışmalarda şişkinlik ve IBS belirtilerinde ve kilo kontrolünde hafif fayda görülmüştür.
Spirulina Tozu
B Sınırlı klinik kanıtArthrospira platensis
Protein açısından zengin bir mavi-yeşil algdir. Küçük çalışmaların meta-analizlerinde kolesterol ve trigliseritte hafif düşüş görülmüştür.
Sumak
B Sınırlı klinik kanıtRhus coriaria
Ekşi ve kırmızı renkli bir baharattır. Küçük klinik çalışmalarda tip 2 diyabette kan şekeri ve kolesterolde hafif iyileşme bildirilmiştir.
Aynı kullanım formundaki diğer bitkiler (Tohum)
Tohum →
Hayıt Tohumu
A Güçlü klinik kanıtVitex agnus-castus
Hayıt meyvesi kuru ekstresi adet öncesi sendromun (PMS) belirtilerinde destek olabilir; etki için 3 ay düzenli kullanım önerilir.
Keten Tohumu
A Güçlü klinik kanıtLinum usitatissimum
Keten tohumu bol suyla alındığında alışkanlık hâline gelmiş kabızlıkta dışkıyı yumuşatmaya yardımcı olabilir; yeterli sıvı alımı şarttır.
Susam
B Sınırlı klinik kanıtSesamum indicum
Tahin ve simidin temel tohumudur. Sağlıklı yağ, protein ve lignan içerir; küçük çalışmalarda kolesterol ve tansiyonda hafif düşüş görülmüştür.
Anason
T Geleneksel kullanımPimpinella anisum
Anason tohumu çayı şişkinlik ve gaz gibi hafif sindirim şikâyetlerinde ve soğuk algınlığı öksürüğünde geleneksel olarak kullanılır.
