Sarımsak
Allium sativum
T Geleneksel kullanımSarımsak tozu damar sertliğinin önlenmesine yardımcı olarak, kuru ekstresi soğuk algınlığı belirtilerinde geleneksel olarak kullanılır.
Görsel: Herbadex Botanik Stüdyosu · Özel Üretim
İçindekiler
Kısaca
EMA, sarımsak preparatlarını iki kullanım için geleneksel bitkisel ürün olarak değerlendirir: toz sarımsak damar sertliğinin (ateroskleroz) önlenmesine yardımcı olarak, kuru ekstre ise soğuk algınlığı belirtilerinin hafifletilmesinde. Kanama süresini uzatabildiği için kan sulandırıcı kullananlarda ve ameliyat öncesinde dikkat gerekir.
Güncelleme: 15 Ekim 2026
✓ Bu bitki kaydı Avrupa İlaç Ajansı (EMA HMPC) resmi bitkisel monograflarına dayanır.
Ne işe yarar?
T Geleneksel kullanım
Geleneksel kullanım: Klinik deney kanıtı aranmaksızın en az 30 yıllık belgelenmiş güvenli geleneksel kullanıma dayanır.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Toz sarımsak preparatları damar sertliğinin önlenmesine yardımcı olarak geleneksel olarak kullanılır. [1]
T Geleneksel kullanım
Geleneksel kullanım: Klinik deney kanıtı aranmaksızın en az 30 yıllık belgelenmiş güvenli geleneksel kullanıma dayanır.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Kuru ekstre soğuk algınlığı belirtilerinin hafifletilmesinde geleneksel olarak kullanılır. [1]
Nasıl kullanılır?
Gıda
Yetişkinler toz sarımsak preparatından tek dozda 300–750 mg alır.
Miktar: Günlük 900–1380 mg, 3–5 doza bölünerek
Süre sınırı: Süre kısıtlaması yok
[1]Gıda
Soğuk algınlığı için kuru ekstre içeren hazır ürün etiketteki gibi kullanılır (ör. 100–200 mg).
Miktar: Günde 1–2 kez
Süre sınırı: 1 haftada düzelme olmazsa doktora danışın
[1]Güvenlik ve etkileşimler
Alt yaş sınırı: 12 yaş
- Ameliyattan 7 gün önce kanama riski nedeniyle kesilmelidir.
- Damar sertliği kullanımı 18 yaş altında, soğuk algınlığı kullanımı 12 yaş altında önerilmez.
- Gebelik ve emzirmede güvenliliği gösterilmediği için önerilmez.
- Bu değerlendirme ilaç olarak kullanılan sarımsak preparatları içindir; yemeklerde kullanılan sarımsak bu kapsamda değildir.
İlaç etkileşimi
| İlaç / madde | Etkisi | Ciddiyet |
|---|---|---|
| Kan sulandırıcılar ve kan pulcuğu ilaçları (ör. varfarin, klopidogrel) | Kanama süresini uzatabilir; dikkatli ve doktor bilgisiyle kullanın. [1] | Orta |
| Sakinavir/ritonavir (HIV ilaçları) | İlaç düzeyini düşürüp tedavinin etkisini kaybetmesine yol açabilir; birlikte kullanılmaz. [1] | Ciddi |
Yan etkiler
- Ağız ve ter kokusu, karın ağrısı, şişkinlik, gaz, dolgunluk
- Temas dermatiti, burun akıntısı, nefes darlığı gibi bazen ağır alerjik reaksiyonlar
- Baş ağrısı, baş dönmesi, aşırı terleme
- Kanama
⚕ Ne zaman doktora başvurmalı?
- Yüksek ateş, nefes darlığı veya iltihaplı/kanlı balgam gelişirse
- Şikâyetler 1–2 hafta içinde düzelmez veya kötüleşirse
- Şiddetli karın ağrısı, sarılık, döküntü veya alerjik reaksiyon görülürse
Biliyor muydun?
EMA'ya göre sarımsak preparatları ameliyattan 7 gün önce bırakılmalıdır. [1]
Sık sorulan sorular
Sarımsak kolesterole veya damarlara iyi gelir mi?
EMA, toz sarımsak preparatlarını damar sertliğinin önlenmesine yardımcı olarak geleneksel kullanım kapsamında kabul eder. Kolesterol ilacının yerine geçmez.
Sarımsak kan sulandırıcılarla kullanılır mı?
Kanama süresini uzatabileceği için varfarin veya kan pulcuğu ilacı kullananlar dikkatli olmalı, doktora danışmalıdır.
Ameliyat öncesi sarımsak kesilmeli mi?
Evet. EMA, kanama riski nedeniyle ameliyattan 7 gün önce sarımsak preparatlarının kesilmesini önerir.
Yemekteki sarımsak da bu kapsamda mı?
Hayır. Değerlendirme ilaç olarak kullanılan toz ve ekstre preparatlar içindir.
Kaynaklar
- European Union herbal monograph on Allium sativum L., bulbusEMA HMPC · 2017
Kaynak Göster
Sarımsak (Allium sativum). Herbadex — Doğal Şifa Rehberi (2026). https://herbadex.com/tr/bitki/sarimsak/
İlgili rehberler ve karşılaştırmalar
Benzer bitkiler
Karnıyarık Otu Kabuğu
A Güçlü klinik kanıtPlantago ovata
Karnıyarık otu kabuğu (psyllium) bol suyla alındığında kabızlıkta dışkıyı yumuşatmaya yardımcı olur; ilaçlarla arasında süre bırakılmalıdır.
Asma Yaprağı
A Güçlü klinik kanıtVitis vinifera
Asma yaprağı ekstresi bacak şişliği ve ağırlığıyla seyreden kronik toplardamar yetmezliğinde destek olabilir; yaprak çayı geleneksel kullanılır.
At Kestanesi
A Güçlü klinik kanıtAesculus hippocastanum
Standart at kestanesi tohumu ekstresi bacak şişliği, ağırlık ve ağrıyla seyreden kronik toplardamar yetmezliğinde destek olabilir; çiğ tohum yenmez.
Ginkgo Yaprağı
A Güçlü klinik kanıtGinkgo biloba
Standart ginkgo ekstresi yaşa bağlı bilişsel gerilemede ve hafif demansta destek olabilir; kanama riski ve ilaç etkileşimleri nedeniyle dikkat gerekir.
Siyah Çay
A Güçlü klinik kanıtCamellia sinensis
İçerdiği kafein ve L-teanin dikkat ve uyanıklığı artırır. Gözlemsel çalışmalarda düzenli çay içimi daha düşük kalp-damar riskiyle ilişkilendirilmiştir.
Çörek Otu
B Sınırlı klinik kanıtNigella sativa
Küçük çalışmalarda kan şekeri, kolesterol ve tansiyonda hafif düşüş görülmüş bir baharat tohumudur. Mutfakta kullanılan miktarlar güvenlidir.
Aynı kullanım formundaki diğer bitkiler (Baharat)
Baharat →
Zencefil
A Güçlü klinik kanıtZingiber officinale
Toz kökü yolculuktan önce alındığında taşıt tutmasına bağlı bulantıyı önlemeye yardımcı olabilir; hazımsızlıkta da geleneksel olarak kullanılır.
Pul Biber
A Güçlü klinik kanıtCapsicum annuum
Kırmızı biberin kurutulup parçalanmasıyla yapılır. Acılığını veren kapsaisinin cilt kremleri sinir ağrısında etkilidir; yemekteki etkisi küçüktür.
Safran
B Sınırlı klinik kanıtCrocus sativus
Dünyanın en pahalı baharatıdır. Klinik çalışmaların meta-analizlerinde günde 30 mg safran ekstresi hafif-orta depresyon belirtilerinde fayda göstermiştir.
Karabiber
B Sınırlı klinik kanıtPiper nigrum
Dünyanın en çok kullanılan baharatıdır. İçerdiği piperin, zerdeçaldaki kurkumin gibi bazı maddelerin emilimini belirgin şekilde artırır.
