Sarı Halile
Terminalia chebula
T Geleneksel kullanımAyurveda'da Triphala karışımının bileşenidir. Kabızlıkta hafif müshil, ishalde buruk etkisiyle geleneksel kullanılır; klinik veri sınırlıdır.

Görsel: Herbadex Botanik Stüdyosu · Özel Üretim
İçindekiler
Kısaca
Sarı halile, Terminalia chebula ağacının kurutulmuş meyvesidir; Osmanlı ve Ayurveda tıbbında sindirim için yaygın olarak kullanılmıştır. Yüksek miktarda tanen içerir. Düşük dozda ishalde buruk, yüksek dozda hafif müshil etki gösterdiği kabul edilir. Triphala karışımının kabızlıktaki etkisi küçük çalışmalarda incelenmiştir; sarı halilenin tek başına etkisi için klinik veri yoktur.
Güncelleme: 15 Ekim 2026
ℹ Bu kayıt için resmi EMA monografı bulunmadığından standart farmakognozi kaynakları ve klinik literatür özetinden derlenmiştir.
Ne işe yarar?
T Geleneksel kullanım
Geleneksel kullanım: Klinik deney kanıtı aranmaksızın en az 30 yıllık belgelenmiş güvenli geleneksel kullanıma dayanır.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Kabızlık ve hazımsızlıkta geleneksel olarak kullanılır. [1]
Nasıl kullanılır?
Gıda
Dövülmüş meyve tozu: 1–3 g ılık suyla, yatmadan önce.
Miktar: Günde 1 kez
Süre sınırı: 2 hafta
[1]Güvenlik ve etkileşimler
Alt yaş sınırı: 12 yaş
- Uzun süre kullanılmaz; tanen içeriği mideyi tahriş edebilir.
- Bağırsak tıkanıklığı veya nedeni bilinmeyen karın ağrısında kullanılmaz.
- Ayurvedik ürünlerde ağır metal kirliliği bildirilmiştir; güvenilir kaynaktan alın.
- Gebelik ve emzirmede güvenliği gösterilmemiştir; kullanmadan önce doktora danışın.
İlaç etkileşimi
| İlaç / madde | Etkisi | Ciddiyet |
|---|---|---|
| Demir takviyeleri ve aynı anda alınan ilaçlar | Tanenler emilimi azaltabilir; arada 2 saat bırakın. [2] | Hafif |
| Diyabet ilaçları | Hayvan çalışmalarında kan şekerini düşürmüştür. [2] | Hafif |
Yan etkiler
- Mide rahatsızlığı
- İshal (yüksek doz)
⚕ Ne zaman doktora başvurmalı?
- Yüksek ateş, nefes darlığı veya iltihaplı/kanlı balgam gelişirse
- Şikâyetler 1–2 hafta içinde düzelmez veya kötüleşirse
- Şiddetli karın ağrısı, sarılık, döküntü veya alerjik reaksiyon görülürse
Biliyor muydun?
Tibet tıbbında sarı halile "ilaçların kralı" sayılır; Tıp Budası tasvirlerinde elinde bu meyveyi tutar. [1]
Sık sorulan sorular
Sarı halile ne işe yarar?
Kabızlık ve hazımsızlıkta geleneksel olarak kullanılır; klinik kanıt sınırlıdır.
Triphala nedir?
Sarı halile, belerik ve amla meyvelerinden oluşan geleneksel bir Ayurveda karışımıdır.
Sarı halile ne kadar süre kullanılır?
Kısa süreli, en fazla 2 hafta.
Kaynaklar
- WHO Monographs on Selected Medicinal Plants (Volumes 1–4)World Health Organization · 2009
- Trease and Evans Pharmacognosy (16th Edition)Elsevier Health Sciences · 2009
Kaynak Göster
Sarı Halile (Terminalia chebula). Herbadex — Doğal Şifa Rehberi (2026). https://herbadex.com/tr/bitki/sari-halile/
İlgili rehberler ve karşılaştırmalar
Aynı kullanım formundaki diğer bitkiler (Baharat)
Baharat →
Pul Biber
A Güçlü klinik kanıtCapsicum annuum
Kırmızı biberin kurutulup parçalanmasıyla yapılır. Acılığını veren kapsaisinin cilt kremleri sinir ağrısında etkilidir; yemekteki etkisi küçüktür.

Safran
B Sınırlı klinik kanıtCrocus sativus
Dünyanın en pahalı baharatıdır. Klinik çalışmaların meta-analizlerinde günde 30 mg safran ekstresi hafif-orta depresyon belirtilerinde fayda göstermiştir.

Karabiber
B Sınırlı klinik kanıtPiper nigrum
Dünyanın en çok kullanılan baharatıdır. İçerdiği piperin, zerdeçaldaki kurkumin gibi bazı maddelerin emilimini belirgin şekilde artırır.

Sumak
B Sınırlı klinik kanıtRhus coriaria
Ekşi ve kırmızı renkli bir baharattır. Küçük klinik çalışmalarda tip 2 diyabette kan şekeri ve kolesterolde hafif iyileşme bildirilmiştir.





