İsot
Capsicum annuum
T Geleneksel kullanımUrfa'ya özgü, güneşte terletilerek koyulaştırılan acı biberdir. Kapsaisin içerir; metabolizma ve iştah üzerine etkileri küçüktür.
Görsel: Herbadex Botanik Stüdyosu · Özel Üretim
İçindekiler
Kısaca
İsot, Şanlıurfa'da yetiştirilen kırmızı biberin gündüz güneşte kurutulup gece örtülerek "terletilmesiyle" yapılan koyu renkli bir pul biberdir. Acılığını veren kapsaisin, çalışmalarda enerji harcamasını çok az artırmış ve tokluk hissini biraz desteklemiştir; kilo kaybı üzerine etkisi önemsizdir. Bol miktarda tüketim mide yanmasını artırabilir.
Güncelleme: 15 Ekim 2026
ℹ Bu kayıt için resmi EMA monografı bulunmadığından standart farmakognozi kaynakları ve klinik literatür özetinden derlenmiştir.
Ne işe yarar?
C Laboratuvar / hayvan verisi
Laboratuvar / hayvan verisi: Yalnızca laboratuvar (hücre) veya hayvan deneylerine dayanır; insanlarda klinik kanıtı yoktur.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →İçerdiği kapsaisin enerji harcamasını ve tokluk hissini çok az artırabilir; kilo kaybına etkisi önemsizdir. [1]
T Geleneksel kullanım
Geleneksel kullanım: Klinik deney kanıtı aranmaksızın en az 30 yıllık belgelenmiş güvenli geleneksel kullanıma dayanır.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Yemeklerde iştah açıcı olarak geleneksel olarak kullanılır. [1]
Nasıl kullanılır?
Gıda
Yemeklere, kebaplara, çiğ köfteye ve salatalara baharat olarak eklenir.
Miktar: Yemeklerde
[1]Güvenlik ve etkileşimler
- Reflü, gastrit, ülser ve hemoroidi olanlarda şikâyetleri artırabilir.
- Gözle temasından kaçının; ellerinizi yıkayın.
- Kötü depolanmış kırmızı biberde küf toksini (aflatoksin) riski vardır; güvenilir kaynaktan alın.
İlaç etkileşimi
Kayıtlı etkileşim yok
Yan etkiler
- Mide yanması
- Ağız ve makatta yanma
⚕ Ne zaman doktora başvurmalı?
- Yüksek ateş, nefes darlığı veya iltihaplı/kanlı balgam gelişirse
- Şikâyetler 1–2 hafta içinde düzelmez veya kötüleşirse
- Şiddetli karın ağrısı, sarılık, döküntü veya alerjik reaksiyon görülürse
Biliyor muydun?
İsot, Coğrafi İşaret tescilli bir Urfa ürünüdür; koyu rengi gece örtülerek "terletilmesinden" gelir. [1]
Sık sorulan sorular
İsot ile pul biber farkı nedir?
İsot terletilerek koyulaştırılır ve daha isli, tatlımsı bir tadı vardır; pul biber doğrudan kurutulur.
İsot zayıflatır mı?
Kapsaisinin etkisi çok küçüktür; kilo kaybı için anlamlı değildir.
İsot mideye zararlı mı?
Sağlıklı kişilerde ölçülü tüketim sorun değildir; reflü ve gastritte şikâyeti artırabilir.
Kaynaklar
- ESCOP Monographs: The Scientific Foundation for Herbal Medicinal ProductsESCOP · 2019
- Trease and Evans Pharmacognosy (16th Edition)Elsevier Health Sciences · 2009
Kaynak Göster
İsot (Capsicum annuum). Herbadex — Doğal Şifa Rehberi (2026). https://herbadex.com/tr/bitki/isot/
İlgili rehberler ve karşılaştırmalar
Benzer bitkiler
Kimyon
B Sınırlı klinik kanıtCuminum cyminum
Köfte ve baklagillerin vazgeçilmez baharatıdır. Küçük klinik çalışmalarda şişkinlik ve IBS belirtilerinde ve kilo kontrolünde hafif fayda görülmüştür.
Sumak
B Sınırlı klinik kanıtRhus coriaria
Ekşi ve kırmızı renkli bir baharattır. Küçük klinik çalışmalarda tip 2 diyabette kan şekeri ve kolesterolde hafif iyileşme bildirilmiştir.
Zeytinyağlı Kudret Narı
B Sınırlı klinik kanıtMomordica charantia
Kudret narının zeytinyağında bekletilmesiyle yapılan halk ilacıdır. Küçük çalışmalarda kan şekerinde hafif düşüş görülmüştür; ülseri onardığı gösterilmemiştir.
Kişniş
T Geleneksel kullanımCoriandrum sativum
Hem tohumu hem yaprağı kullanılan bir baharattır. Tohumu hazımsızlık, gaz ve şişkinlikte geleneksel kullanılır; kan şekeri etkisi yalnız hayvanlardadır.
Defne Yaprağı
T Geleneksel kullanımLaurus nobilis
Yemeklere aroma katan Akdeniz baharatıdır. Hazımsızlık ve gazda geleneksel olarak kullanılır; kan şekeri üzerine etkisi yalnız küçük ön çalışmalardadır.
Kajun Baharatı
T Geleneksel kullanımCapsicum annuum, Piper nigrum, Allium sativum
Acı biber, karabiber, sarımsak, soğan ve kekikten oluşan Louisiana usulü baharat karışımıdır. Yemeğe tat verir; etkisi içindeki baharatlardan gelir.
Aynı kullanım formundaki diğer bitkiler (Baharat)
Baharat →
Zencefil
A Güçlü klinik kanıtZingiber officinale
Toz kökü yolculuktan önce alındığında taşıt tutmasına bağlı bulantıyı önlemeye yardımcı olabilir; hazımsızlıkta da geleneksel olarak kullanılır.
Pul Biber
A Güçlü klinik kanıtCapsicum annuum
Kırmızı biberin kurutulup parçalanmasıyla yapılır. Acılığını veren kapsaisinin cilt kremleri sinir ağrısında etkilidir; yemekteki etkisi küçüktür.
Safran
B Sınırlı klinik kanıtCrocus sativus
Dünyanın en pahalı baharatıdır. Klinik çalışmaların meta-analizlerinde günde 30 mg safran ekstresi hafif-orta depresyon belirtilerinde fayda göstermiştir.
Karabiber
B Sınırlı klinik kanıtPiper nigrum
Dünyanın en çok kullanılan baharatıdır. İçerdiği piperin, zerdeçaldaki kurkumin gibi bazı maddelerin emilimini belirgin şekilde artırır.
