Hayıt Tohumu
Vitex agnus-castus
A Güçlü klinik kanıtHayıt meyvesi kuru ekstresi adet öncesi sendromun (PMS) belirtilerinde destek olabilir; etki için 3 ay düzenli kullanım önerilir.
Görsel: Herbadex Botanik Stüdyosu · Özel Üretim
İçindekiler
Kısaca
EMA, hayıt meyvesinin standart kuru ekstresini adet öncesi sendrom (PMS) için "yerleşik kullanım" kapsamında değerlendirir. Kullanım standart ekstre içeren hazır ürünlerle olur; tohum çayı bu kapsamda değildir. Hormon ve dopamin sistemini etkileyebildiği için bazı ilaç ve hastalıklarda önce doktora danışılmalıdır.
Güncelleme: 15 Ekim 2026
✓ Bu bitki kaydı Avrupa İlaç Ajansı (EMA HMPC) resmi bitkisel monograflarına dayanır.
Ne işe yarar?
A Güçlü klinik kanıt
Güçlü klinik kanıt: İnsanlar üzerinde yapılmış güçlü klinik çalışmalarla ve yerleşik tıbbi kullanım monograflarıyla desteklenir.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Standart kuru ekstre adet öncesi sendromun (PMS) belirtilerinde destek olabilir. [1]
Nasıl kullanılır?
Gıda
Yetişkin kadınlarda standart kuru ekstre içeren hazır ürün etiketteki gibi kullanılır (ör. günde bir kez 20 mg kuru ekstre).
Miktar: Günde 1 kez
Süre sınırı: Etki için 3 ay; 3 ay sonra sürerse doktora danışın
[1]Güvenlik ve etkileşimler
Alt yaş sınırı: 18 yaş
- Östrojene duyarlı kanser öyküsü, hipofiz bezi hastalığı öyküsü olanlar önce doktora danışmalıdır; prolaktin salgılayan tümörlerin belirtilerini maskeleyebilir.
- 18 yaş altında önerilmez.
- Gebelikte önerilmez; süt üretimini etkileyebileceği için emzirmede önerilmez.
- Belirtiler kötüleşirse veya önerilen sürede geçmezse doktora ya da eczacıya danışın.
İlaç etkileşimi
| İlaç / madde | Etkisi | Ciddiyet |
|---|---|---|
| Dopamin agonistleri ve antagonistleri, östrojenler ve antiöstrojenler | Olası dopaminerjik ve östrojenik etki nedeniyle etkileşim dışlanamaz; kullanmadan önce doktora danışın. [1] | Orta |
Yan etkiler
- Yüzde şişme, nefes darlığı gibi ağır alerjik reaksiyonlar; döküntü, kurdeşen, akne
- Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, karın ağrısı
- Adet düzensizlikleri
⚕ Ne zaman doktora başvurmalı?
- Yüksek ateş, nefes darlığı veya iltihaplı/kanlı balgam gelişirse
- Şikâyetler 1–2 hafta içinde düzelmez veya kötüleşirse
- Şiddetli karın ağrısı, sarılık, döküntü veya alerjik reaksiyon görülürse
Biliyor muydun?
Hayıt ekstresinin adet öncesi sendromdaki etkisi için düzenli kullanım gerekir; EMA bunu klinik verilere dayanarak kabul eder. [1]
Sık sorulan sorular
Hayıt PMS belirtilerine iyi gelir mi?
EMA, standart hayıt kuru ekstresinin adet öncesi sendrom belirtilerinde destek olabileceğini klinik verilere dayanarak kabul eder.
Hayıt ne kadar süre kullanılır?
Etki için 3 ay düzenli kullanım önerilir; şikâyetler 3 ay sonra sürerse doktora danışılmalıdır.
Hayıt tohumu çayı aynı etkiyi verir mi?
EMA değerlendirmesi standart ekstre içeren ürünler içindir; tohum çayı bu kapsamda değildir.
Hayıtı kimler kullanmamalı?
18 yaş altındakiler, gebeler, emziren anneler; doğum kontrol veya hormon tedavisi, dopamin ilacı kullananlar önce doktora danışmalıdır.
Kaynaklar
Kaynak Göster
Hayıt Tohumu (Vitex agnus-castus). Herbadex — Doğal Şifa Rehberi (2026). https://herbadex.com/tr/bitki/hayit-tohumu/
İlgili rehberler ve karşılaştırmalar
Benzer bitkiler
Safran
B Sınırlı klinik kanıtCrocus sativus
Dünyanın en pahalı baharatıdır. Klinik çalışmaların meta-analizlerinde günde 30 mg safran ekstresi hafif-orta depresyon belirtilerinde fayda göstermiştir.
Çoban Çökerten
B Sınırlı klinik kanıtTribulus terrestris
Tribulus olarak bilinen dikenli meyvedir. Testosteronu veya kas gücünü artırdığı gösterilmemiştir; cinsel istekte küçük çalışmalarda sınırlı fayda görülmüştür.
Civanperçemi
T Geleneksel kullanımAchillea millefolium
Civanperçemi çayı iştahsızlıkta, şişkinlik ve gazda, adet dönemine bağlı hafif kramplarda ve küçük yüzeysel yaralarda kullanılır.
Rezene
T Geleneksel kullanımFoeniculum vulgare
Rezene tohumu çayı şişkinlik ve gazda, adet sancısına bağlı hafif kramplarda ve soğuk algınlığı öksürüğünde geleneksel olarak kullanılır.
Aslan Pençesi
T Geleneksel kullanımAlchemilla vulgaris
Tanen içeren buruk bir bitkidir. Hafif ishalde geleneksel olarak çay şeklinde içilir; kadın sağlığındaki yaygın kullanımı ise yalnız geleneğe dayanır.
Aynı kullanım formundaki diğer bitkiler (Tohum)
Tohum →
Keten Tohumu
A Güçlü klinik kanıtLinum usitatissimum
Keten tohumu bol suyla alındığında alışkanlık hâline gelmiş kabızlıkta dışkıyı yumuşatmaya yardımcı olabilir; yeterli sıvı alımı şarttır.
Çörek Otu
B Sınırlı klinik kanıtNigella sativa
Küçük çalışmalarda kan şekeri, kolesterol ve tansiyonda hafif düşüş görülmüş bir baharat tohumudur. Mutfakta kullanılan miktarlar güvenlidir.
Kimyon
B Sınırlı klinik kanıtCuminum cyminum
Köfte ve baklagillerin vazgeçilmez baharatıdır. Küçük klinik çalışmalarda şişkinlik ve IBS belirtilerinde ve kilo kontrolünde hafif fayda görülmüştür.
Susam
B Sınırlı klinik kanıtSesamum indicum
Tahin ve simidin temel tohumudur. Sağlıklı yağ, protein ve lignan içerir; küçük çalışmalarda kolesterol ve tansiyonda hafif düşüş görülmüştür.
