Karabaş Otu
Lavandula stoechas
T Geleneksel kullanımAkdeniz'de yetişen karabaş lavantasıdır. Sinir gerginliği ve öksürükte geleneksel kullanılır; kâfur ve fenkon içerir, tıbbi lavantadan farklıdır.
Görsel: Herbadex Botanik Stüdyosu · Özel Üretim
İçindekiler
Kısaca
Karabaş otu (Lavandula stoechas), mor tepeli çiçek başaklarıyla tanınan, Ege ve Akdeniz'de yabani yetişen bir lavanta türüdür. Halk arasında baş ağrısı, sinir gerginliği ve öksürükte kullanılır. Tıbbi lavantadan (L. angustifolia) farklı olarak yüksek oranda kâfur ve fenkon içerir; bu maddeler yüksek dozda nöbet riski taşıdığı için uzun süreli ve yoğun kullanım önerilmez.
Güncelleme: 15 Ekim 2026
ℹ Bu kayıt için resmi EMA monografı bulunmadığından standart farmakognozi kaynakları ve klinik literatür özetinden derlenmiştir.
Ne işe yarar?
T Geleneksel kullanım
Geleneksel kullanım: Klinik deney kanıtı aranmaksızın en az 30 yıllık belgelenmiş güvenli geleneksel kullanıma dayanır.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Sinir gerginliği ve uykuya dalma güçlüğünde geleneksel olarak kullanılır. [2]
T Geleneksel kullanım
Geleneksel kullanım: Klinik deney kanıtı aranmaksızın en az 30 yıllık belgelenmiş güvenli geleneksel kullanıma dayanır.
Kanıt düzeylerini nasıl belirliyoruz? →Öksürük ve soğuk algınlığında çay olarak geleneksel olarak kullanılır. [2]
Nasıl kullanılır?
Çay
1 çay kaşığı (yaklaşık 1 g) kuru çiçek başağı 200 ml kaynar suyla 5–10 dakika demlenir.
Miktar: Günde 1–2 kez
Süre sınırı: 1 hafta
[2]Güvenlik ve etkileşimler
Alt yaş sınırı: 12 yaş
- Kâfur içerdiği için yüksek dozda ve uzun süre kullanılmaz; sara (epilepsi) hastalarında kullanılmaz.
- Uçucu yağı içilmez.
- 12 yaş altında önerilmez.
- Gebelik ve emzirmede güvenliği gösterilmemiştir; kullanmadan önce doktora danışın.
İlaç etkileşimi
| İlaç / madde | Etkisi | Ciddiyet |
|---|---|---|
| Sakinleştirici ve uyku ilaçları | Uyuşukluk etkisini artırabilir. [1] | Orta |
Yan etkiler
- Bulantı
- Yüksek dozda baş dönmesi, nöbet riski
⚕ Ne zaman doktora başvurmalı?
- Yüksek ateş, nefes darlığı veya iltihaplı/kanlı balgam gelişirse
- Şikâyetler 1–2 hafta içinde düzelmez veya kötüleşirse
- Şiddetli karın ağrısı, sarılık, döküntü veya alerjik reaksiyon görülürse
Biliyor muydun?
Karabaş otu, çiçek başağının tepesindeki tavşan kulağına benzeyen mor yapraklarla kolayca tanınır. [2]
Sık sorulan sorular
Karabaş otu lavanta mı?
Evet, bir lavanta türüdür (Lavandula stoechas), ama tıbbi lavantadan farklı ve daha keskin maddeler içerir.
Karabaş otu çayı uykuya iyi gelir mi?
Geleneksel olarak kullanılır; etkisi klinik olarak gösterilmemiştir.
Karabaş otu tansiyonu düşürür mü?
Bu kullanımı destekleyen insan çalışması yoktur.
Kaynaklar
- EFSA Compendium of Botanicals Reported to Contain Naturally Occurring Substances of Possible ConcernEFSA · 2022
- Trease and Evans Pharmacognosy (16th Edition)Elsevier Health Sciences · 2009
Kaynak Göster
Karabaş Otu (Lavandula stoechas). Herbadex — Doğal Şifa Rehberi (2026). https://herbadex.com/tr/bitki/karabas-otu/
İlgili rehberler ve karşılaştırmalar
Benzer bitkiler
Kediotu Kökü
A Güçlü klinik kanıtValeriana officinalis
Kediotu kökü kuru ekstresi hafif sinirsel gerginlik ve uyku sorunlarında destek olabilir; etkisi yavaş başlar, 2–4 hafta düzenli kullanılır.
Sarı Kantaron
A Güçlü klinik kanıtHypericum perforatum
Sarı kantaron ekstresi hafif–orta depresif dönemlerde destek olabilir; ancak doğum kontrol hapı dahil birçok ilaçla ciddi etkileşime girer.
Safran
B Sınırlı klinik kanıtCrocus sativus
Dünyanın en pahalı baharatıdır. Klinik çalışmaların meta-analizlerinde günde 30 mg safran ekstresi hafif-orta depresyon belirtilerinde fayda göstermiştir.
Gül Yağı
B Sınırlı klinik kanıtRosa damascena
Isparta gülünden damıtılan, dünyanın en değerli uçucu yağlarından biridir. Küçük aromaterapi çalışmalarında kaygıyı hafifletebildiği görülmüştür.
Alıç Çiçeği
T Geleneksel kullanımCrataegus spp.
Alıç yaprak ve çiçeği, ciddi kalp hastalığı doktorca dışlandıktan sonra hafif kaygıya bağlı çarpıntı hissinde geleneksel olarak kullanılır.
Çarkıfelek
T Geleneksel kullanımPassiflora incarnata
Çarkıfelek (Passiflora incarnata) otu çayı hafif stres belirtilerinin hafifletilmesinde ve uykuya yardımcı olarak geleneksel olarak kullanılır.
Aynı kullanım formundaki diğer bitkiler (Kuru Bitki & Çay)
Kuru Bitki & Çay →
Ekinezya
A Güçlü klinik kanıtEchinacea purpurea
Taze ekinezya bitkisinden sıkılan su, soğuk algınlığının kısa süreli önlenmesinde ve tedavisinde destek olabilir. Kuru çay bu kapsamda değildir.
Karnıyarık Otu Kabuğu
A Güçlü klinik kanıtPlantago ovata
Karnıyarık otu kabuğu (psyllium) bol suyla alındığında kabızlıkta dışkıyı yumuşatmaya yardımcı olur; ilaçlarla arasında süre bırakılmalıdır.
Sinameki
A Güçlü klinik kanıtSenna alexandrina
Ara sıra görülen kabızlıkta kısa süreli kullanılan uyarıcı bir laksatiftir. En fazla 1 hafta, 12 yaş altında, gebelikte ve emzirmede kullanılmaz.
Asma Yaprağı
A Güçlü klinik kanıtVitis vinifera
Asma yaprağı ekstresi bacak şişliği ve ağırlığıyla seyreden kronik toplardamar yetmezliğinde destek olabilir; yaprak çayı geleneksel kullanılır.
