--- title: "Dağ Çayı: Faydaları, Kullanımı ve Yan Etkileri | Herbadex" description: "Dağ çayı (Sideritis scardica), soğuk algınlığı öksürüğü ve hafif mide şikâyetlerinde geleneksel kullanılır; tür karışıklığına ve gebelik uyarısına dikkat." language: tr url: https://herbadex.com/tr/bitki/dag-cayi/ source: Herbadex (https://herbadex.com) --- [Kuru Bitki & Çay](https://herbadex.com/tr/form/kuru-bitki/) # Dağ Çayı Sideritis scardica Griseb. B Sınırlı klinik kanıt Dağ çayı (Sideritis scardica), soğuk algınlığı öksürüğü ve hafif mide şikâyetlerinde geleneksel kullanılır; tür karışıklığına ve gebelik uyarısına dikkat. [Sindirim & Mide](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/sindirim/) [Uyku, Stres & Ruh Hali](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/uyku-stres/) [Solunum, Boğaz & Ağız](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/solunum/) Görsel: Herbadex Botanik Stüdyosu · Özel Üretim Gebelik **⚠ Kaçının** Emzirme **⚠ Kaçının** Çocuk **⚠ Kaçının** İlaç etkileşimi **Kayıtlı etkileşim yok** ## Kısaca Dağ çayı, ballıbabagiller familyasındaki Sideritis türlerinin kurutulmuş çiçekli toprak üstü kısımlarından hazırlanır. Bu kayıt EMA/AB belgelerinde tanımlanan Sideritis scardica türünü esas alır. Türkiye’de aynı adla birçok farklı Sideritis türü satılır; bunların kanıt ve doz bilgileri eşdeğer kabul edilmemelidir. **Kullanılan kısımlar:** çiçekli toprak üstü kısımlar **Öne çıkan bileşenler:** Flavonoidler (apigenin, luteolin türevleri), Feniletanoid glikozitler (verbaskozit), Fenolik asitler, Diterpenler ve az miktarda uçucu yağ Güncelleme: 24 Ekim 2026 Kaynaklar arasında EMA HMPC monografı bulunur. Kapsam, ilgili tür, bitki kısmı ve preparatla sınırlıdır; uzman onayı değildir. ## Ne işe yarar? - T Geleneksel kullanım Sideritis scardica bitkisinin kurutulmuş çiçekli toprak üstü kısımlarından hazırlanan çay, soğuk algınlığıyla ilişkili öksürükte geleneksel olarak kullanılır. AB sınıflandırması klinik etkinlik kanıtına değil uzun süreli kullanıma dayanır. \[1\] \[2\] - T Geleneksel kullanım Aynı bitkinin kurutulmuş drogundan hazırlanan demleme, hafif mide-bağırsak rahatsızlıklarında geleneksel olarak kullanılır; güçlü insan çalışmalarıyla doğrulanmış bir etki değildir. \[1\] \[2\] - B Sınırlı klinik kanıt 155 yetişkinle yapılan tek bir randomize çalışmada, günde 950 mg standardize Sideritis scardica ekstresi 28 gün sonunda anlık kaygı puanlarını plaseboya kıyasla azaltmıştır. Sonuç kuru bitki çayına veya başka Sideritis türlerine doğrudan uygulanamaz. \[4\] ## Nasıl kullanılır? ### Çay EMA/AB monografına konu olan doğru tanımlanmış, kurutulmuş ve parçalanmış Sideritis scardica çiçekli toprak üstü kısımları sıcak suyla demlenir. Miktarlar yalnız bu türün yetişkinlerdeki geleneksel çay kullanımı içindir. **Miktar:** 2–4 g bitki / 150–200 ml su, günde 2–3 kez; toplam en fazla 12 g/gün. \[1\] \[2\] ## Güvenlik ve etkileşimler Alt yaş sınırı: 18 yaş - Gebelikte ve emzirmede güvenlilik gösterilmediğinden kullanımı önerilmez. - 18 yaş altındaki çocuk ve ergenlerde veri yetersizliği nedeniyle önerilmez. - Sideritis veya diğer ballıbabagiller (Lamiaceae) bitkilerine aşırı duyarlılığı olanlar kullanmamalıdır. - Öksürük bir haftayı, hafif sindirim şikâyetleri iki haftayı aşarsa ya da yakınmalar kötüleşirse sağlık uzmanına başvurun. Nefes darlığı, yüksek ateş veya kanlı balgam varsa gecikmeyin. - Türkiye’de “dağ çayı” adıyla çok sayıda Sideritis türü bulunur. Ambalajda bilimsel tür adı doğrulanmamış ürüne bu kayıttaki EMA dozunu uygulamayın. - İlaç etkileşimi bildirilmemiş olması etkileşim olmayacağını kanıtlamaz. Düzenli ilaç kullananlar yoğun veya uzun süreli kullanım öncesinde sağlık uzmanına danışmalıdır. - Standart çay ile klinik çalışmadaki konsantre ekstrenin dozları birbirinin yerine kullanılamaz. \[1\] \[2\] \[3\] \[5\] \[6\] ### İlaç etkileşimi Kayıtlı etkileşim yok ### Yan etkiler - EMA/AB monografında bildirilen belirli bir yan etki yoktur; bu durum kapsamlı güvenlik çalışmaları bulunduğu anlamına gelmez. - Sideritis ve Lamiaceae türlerine duyarlı kişilerde aşırı duyarlılık olasılığı nedeniyle kullanımı uygun değildir. #### ⚕ Ne zaman doktora başvurmalı? - Yüksek ateş, nefes darlığı veya iltihaplı/kanlı balgam gelişirse - Şikâyetler 1–2 hafta içinde düzelmez veya kötüleşirse - Şiddetli karın ağrısı, sarılık, döküntü veya alerjik reaksiyon görülürse ## Biliyor muydun? Kew’in tıbbi bitki adları veritabanında Türkiye’deki “dağ çayı” adı, tek bir bitkiyle değil 33 ayrı kabul edilmiş Sideritis taksonuyla ilişkilidir. \[3\] ## Sık sorulan sorular Dağ çayı ne işe yarar? Sideritis scardica çayı, soğuk algınlığıyla ilişkili öksürük ve hafif mide-bağırsak rahatsızlıkları için EMA/AB tarafından geleneksel kullanım kapsamında değerlendirilir. Bu, kanıtlanmış klinik etkinlik anlamına gelmez. Dağ çayı nasıl demlenir? EMA/AB listesinde yetişkinler için 150–200 ml suda 2–4 g kıyılmış Sideritis scardica, günde 2–3 kez yer alır; toplam günlük miktar 12 gramı aşmaz. Doz yalnız doğru tanımlanmış bu türe aittir. Dağ çayı gebelikte veya emzirirken içilir mi? Önerilmez; bu dönemlerde güvenlilik verileri yeterli değildir. Dağ çayı çocuklara verilir mi? EMA/AB kaydı, veri eksikliği nedeniyle 18 yaş altındaki çocuk ve ergenlerde kullanımı önermez. Türkiye’de satılan tüm dağ çayları aynı mı? Hayır. Kew veritabanı “dağ çayı” adıyla 33 ayrı Sideritis taksonu listeler. Buradaki doz ve kanıt bilgileri Sideritis scardica içindir. Dağ çayı kaygıya veya unutkanlığa iyi gelir mi? Sideritis scardica ekstresiyle yapılmış tek bir randomize çalışmada bazı kaygı ve dikkat ölçümlerinde olumlu sonuçlar görüldü. Aynı etkinin çay içmekle oluştuğu kanıtlanmış değildir. Dağ çayının ilaçlarla etkileşimi var mı? EMA/AB listesinde bildirilmiş bir ilaç etkileşimi bulunmuyor. Bu, özellikle konsantre ekstreler için etkileşimlerin bütünüyle dışlandığı anlamına gelmez. ## Kaynaklar Kaynak türü, etkililik derecesi değildir. Bir monograf geleneksel kullanımı veya güvenliği belgeleyebilir. İddia yanındaki numara ilgili kaynağa gider; erişim tarihi uzman onayı anlamına gelmez. 1. [European Union herbal monograph on Sideritis scardica Griseb.; Sideritis clandestina (Bory & Chaub.) Hayek; Sideritis raeseri Boiss. & Heldr.; Sideritis syriaca L., herba](https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-monograph/final-european-union-herbal-monograph-sideritis-scardica-griseb-sideritis-clandestina-bory-chaub-hayek-sideritis-raeseri-boiss-heldr-sideritis-syriaca-l-herba_en.pdf) European Medicines Agency (EMA/HMPC) · 2016 · Monograf Kaynağa erişim: 24 Ekim 2026 2. [Commission Decision 2008/911/EC, Annex II: Union list entry on Sideritis scardica Griseb., herba (consolidated text)](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:02008D0911-20220727) European Union, EUR-Lex · 2022 · Resmî kurum bilgisi Kaynağa erişim: 24 Ekim 2026 3. [Medicinal Plant Names Services: dağ çayı (33 accepted Sideritis taxa)](https://mpns.science.kew.org/mpns-portal/drugDetail?drugName=da%C4%9F+%C3%A7ay%C4%B1) Royal Botanic Gardens, Kew · 2026 · Başvuru kitabı Kaynağa erişim: 24 Ekim 2026 4. [The Acute and Chronic Cognitive and Cerebral Blood Flow Effects of a Sideritis scardica (Greek Mountain Tea) Extract: A Double Blind, Randomized, Placebo Controlled, Parallel Groups Study in Healthy Humans](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30042362/) Nutrients · 2018 · Randomize kontrollü çalışma Kaynağa erişim: 24 Ekim 2026 5. [Bioactive Compounds of Sideritis Species in Inflammation, Neuroprotection and Cardiometabolic Health: A Review](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13412040/) International Journal of Molecular Sciences · 2026 · Derleme Kaynağa erişim: 24 Ekim 2026 6. [Sideritis scardica Griseb. — Plants of the World Online](https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:459087-1) Royal Botanic Gardens, Kew · 2026 · Başvuru kitabı Kaynağa erişim: 24 Ekim 2026 ### Kaynak Göster Dağ Çayı (Sideritis scardica Griseb.). Herbadex — Doğal Şifa Rehberi (2026). https://herbadex.com/tr/bitki/dag-cayi/ ## İlgili rehberler ve karşılaştırmalar - [Bitki Çayı Nasıl Hazırlanır?](https://herbadex.com/tr/rehber/bitki-cayi-nasil-hazirlanir/) - [Gebelikte ve Emzirmede Bitkisel Ürünler](https://herbadex.com/tr/rehber/gebelikte-bitkisel-urunler/) - [Aynı Adla Satılan Farklı Bitkiler](https://herbadex.com/tr/rehber/ayni-adla-satilan-farkli-bitkiler/) - [Kanıt Düzeyleri (A, B, C ve Geleneksel) Rehberi](https://herbadex.com/tr/rehber/kanit-duzeyleri-ne-anlama-gelir/) ## İçindekiler Kısaca Ne işe yarar? Nasıl kullanılır? Güvenlik ve etkileşimler Biliyor muydun? Sık sorulan sorular Kaynaklar Benzer bitkiler ## Benzer bitkiler ### [Nane Yağı](https://herbadex.com/tr/bitki/nane-yagi/) A Güçlü klinik kanıt Mentha × piperita Mide-dirençli nane yağı kapsülleri İBS'de kramp, gaz ve karın ağrısına; alna sürülen nane yağı hafif gerilim tipi baş ağrısına yardımcı olabilir. [Sindirim & Mide](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/sindirim/) [Eklem, Kemik & Ağrı](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/eklem-agri/) +1 [Uçucu Yağ](https://herbadex.com/tr/form/ucucu-yag/) ### [Anason](https://herbadex.com/tr/bitki/anason/) B Sınırlı klinik kanıt Pimpinella anisum Anason tohumu çayı şişkinlik ve gaz gibi hafif sindirim şikâyetlerinde ve soğuk algınlığı öksürüğünde geleneksel olarak kullanılır. [Sindirim & Mide](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/sindirim/) [Solunum, Boğaz & Ağız](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/solunum/) [Tohum](https://herbadex.com/tr/form/tohum/) ### [Ebegümeci](https://herbadex.com/tr/bitki/ebegumeci/) B Sınırlı klinik kanıt Malva sylvestris L. Ebegümeci yaprak ve çiçeği boğaz tahrişi ile hafif sindirim yakınmalarında geleneksel kullanılır; gebelikte ve 12 yaş altında önerilmez. [Solunum, Boğaz & Ağız](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/solunum/) [Sindirim & Mide](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/sindirim/) +1 [Kuru Bitki & Çay](https://herbadex.com/tr/form/kuru-bitki/) ### [Ahududu Yaprağı](https://herbadex.com/tr/bitki/ahududu-yapragi/) B Sınırlı klinik kanıt Rubus idaeus L. Ahududu yaprağı hafif ishal, ağız–boğaz tahrişi ve adet kramplarında geleneksel kullanılır. Gebelikte ve emzirmede tıbbi kullanımı önerilmez. [Sindirim & Mide](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/sindirim/) [Solunum, Boğaz & Ağız](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/solunum/) +2 [Kuru Bitki & Çay](https://herbadex.com/tr/form/kuru-bitki/) ### [Adaçayı](https://herbadex.com/tr/bitki/adacayi/) T Geleneksel kullanım Salvia officinalis Tıbbi adaçayı yaprağı ağız ve boğaz iltihabında gargara olarak, hafif hazımsızlıkta ve aşırı terlemede geleneksel olarak kullanılır. [Solunum, Boğaz & Ağız](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/solunum/) [Sindirim & Mide](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/sindirim/) +1 [Kuru Bitki & Çay](https://herbadex.com/tr/form/kuru-bitki/) ### [Hatmi Kökü](https://herbadex.com/tr/bitki/hatmi-koku/) T Geleneksel kullanım Althaea officinalis Hatmi kökü soğuk suda bekletilerek hazırlanır; boğaz tahrişi ve kuru öksürükte, hafif mide rahatsızlığında yumuşatıcı olarak kullanılır. [Solunum, Boğaz & Ağız](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/solunum/) [Sindirim & Mide](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/sindirim/) [Kuru Bitki & Çay](https://herbadex.com/tr/form/kuru-bitki/) ## Aynı kullanım formundaki diğer bitkiler (Kuru Bitki & Çay) [Kuru Bitki & Çay →](https://herbadex.com/tr/form/kuru-bitki/) ### [Karnıyarık Otu Kabuğu](https://herbadex.com/tr/bitki/karniyarik-otu-kabugu/) A Güçlü klinik kanıt Plantago ovata Karnıyarık otu kabuğu (psyllium) bol suyla alındığında kabızlıkta dışkıyı yumuşatmaya yardımcı olur; ilaçlarla arasında süre bırakılmalıdır. [Sindirim & Mide](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/sindirim/) [Kalp & Damar](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/kalp-damar/) [Kuru Bitki & Çay](https://herbadex.com/tr/form/kuru-bitki/) ### [Sarı Kantaron](https://herbadex.com/tr/bitki/sari-kantaron/) A Güçlü klinik kanıt Hypericum perforatum Sarı kantaron ekstresi hafif–orta depresif dönemlerde destek olabilir; ancak doğum kontrol hapı dahil birçok ilaçla ciddi etkileşime girer. [Uyku, Stres & Ruh Hali](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/uyku-stres/) [Sindirim & Mide](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/sindirim/) [Kuru Bitki & Çay](https://herbadex.com/tr/form/kuru-bitki/) ### [Siyah Çay](https://herbadex.com/tr/bitki/siyah-cay/) A Güçlü klinik kanıt Camellia sinensis İçerdiği kafein dikkat ve uyanıklığı artırabilir. Gözlemsel çalışmalarda düzenli çay içimi daha düşük kalp-damar riskiyle ilişkilendirilmiştir. [Enerji & Zihin](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/enerji-zihin/) [Kalp & Damar](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/kalp-damar/) [Kuru Bitki & Çay](https://herbadex.com/tr/form/kuru-bitki/) ### [Alıç Çiçeği](https://herbadex.com/tr/bitki/alic-cicegi/) B Sınırlı klinik kanıt Crataegus spp. Alıç yaprak ve çiçeği, ciddi kalp hastalığı doktorca dışlandıktan sonra hafif kaygıya bağlı çarpıntı hissinde geleneksel olarak kullanılır. [Kalp & Damar](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/kalp-damar/) [Uyku, Stres & Ruh Hali](https://herbadex.com/tr/ihtiyac/uyku-stres/) [Kuru Bitki & Çay](https://herbadex.com/tr/form/kuru-bitki/) Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. İlaç kullanıyorsanız, hamileyseniz veya bir hastalığınız varsa kullanmadan önce doktorunuza ya da eczacınıza danışın.